< class="item_title"> Czy nauczycielka z zewnątrz może prowadzić w szkole zajęcia muzyczne? - pytanie na infolinię RPO

 

Pan prowadzi w szkole naukę gry na instrumentach muzycznych (ale jest „podmiotem zewnętrznym”). Pyta, czy prowadzenie zajęć jest możliwe, a jeśli tak, to jak liczna grupa dzieci może w nich uczestniczyć.

 

Żaden przepis wprost nie ogranicza liczby osób, które mogą brać udział w zajęciach muzycznych. Najważniejsze jest przestrzeganie reżimu sanitarnego i zachowanie dystansu pomiędzy uczestnikami i prowadzącym zajęcia.  Każde dziecko musi mieć swój instrument.

To, czy w danej placówce oświatowej, tj. szkole, domu kultury, czy centrum kształcenia, będą odbywały się zajęcia pozalekcyjne, zależy od dyrekcji danej placówki, uwzględniając sytuację epidemiczną oraz wytyczne GIS i MEN, MZ.

Jeśli tak jak w pytaniu, podmiot zewnętrzny wynajmuje pomieszczenia do prowadzenia zajęć pozalekcyjnych (tj. salę od szkoły), to firma lub osoba wynajmująca pomieszczenia zobowiązana jest do dezynfekcji pomieszczenia i zapewnienia środków odkażających. Oczywistym jest, że podczas takich zajęć należy przestrzegać zasad reżimu sanitarnego.

Podczas pobytu, w placówce dzieci nie muszą nosić maseczek/przyłbic, ale w miarę możliwości zaleca się taką organizację pracy i jej koordynację, która umożliwi zachowanie dystansu między osobami przebywającymi na terenie szkoły. Decyzję o stosowaniu środków ochrony indywidualnej przez uczniów i nauczycieli podejmuje dyrektor placówki.

Zgodnie z rekomendacją MEN:

  • należy do minimum ograniczyć pobyt w szkole osób z zewnątrz (obowiązuje je stosowanie środków ochronnych: osłona ust i nosa, rękawiczki jednorazowe lub dezynfekcja rąk, tylko osoby bez objawów chorobowych sugerujących infekcję dróg oddechowych) i w wyznaczonych obszarach.
  • rekomendowany jest kontakt z wykorzystaniem technik komunikacji na odległość.
  • Należy organizować zajęcia w nielicznych grupach, z zachowaniem dystansu pomiędzy kursantami co najmniej 1,5 metra.
  • Jeżeli chodzi o zajęcia z wykorzystaniem rekwizytów, w tym przypadku instrumentów, każdy powinien mieć swój do własnego użytku.
  • obowiązują ogólne zasady higieny: częste mycie rąk (po przyjściu do szkoły należy bezzwłocznie umyć ręce), ochrona podczas kichania i kaszlu oraz unikanie dotykania oczu, nosa i ust.

 

 

Źródło:https://www.rpo.gov.pl/pl/content/nauka-muzyki-podmiot-zewnętrzny-szkola-koronawirus-faq

14-01-2021

 

więcej
< class="item_title"> Czy organ prowadzący może zabraniać zatrudnienia pracownika?

Czy wójt może zakazać dyrektorowi zatrudnienia pracownika w miejsce innego odchodzącego pracownika?

Nie. Organ prowadzący szkołę nie może ingerować w czynności z zakresu prawa pracy dokonywane przez dyrektora szkoły. Pośredni wpływ na kształtowanie polityki kadrowej szkole przejawia się jedynie w zakresie zatwierdzania arkuszy organizacyjnych (tu zapraszamy Państwa na szkolenia: Arkusz organizacyjny na rok szkolny 2021/22 - 25 i 26 marca)

Uprawnienia organu prowadzącego

Zgodnie z art. 62 ust. 1 Prawa oświatowego szkołą lub placówką kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Natomiast w myśl art. 57 ust. 1 ustawy organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Nadzorowi podlega m.in. prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem.

 

Organ zatwierdza arkusz

Ponadto organ prowadzący zatwierdza arkusz organizacji szkoły i przedszkola (art. 110 ust. 2 ustawy). W arkuszu organizacyjnym określa się szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki w danym roku szkolnym. W arkuszu organizacji szkoły zamieszcza się również liczbę pracowników szkoły, w tym pracowników zajmujących stanowiska kierownicze, ogólną liczbę godzin zajęć edukacyjnych finansowanych ze środków przydzielonych przez organ prowadzący szkołę.

 

Liczba pracowników w arkuszu nie ulegnie zmianie

Organ prowadzący szkołę nie ma kompetencji do wydawania dyrektorowi szkoły wiążących zaleceń odnośnie spraw kadrowych, może jedynie pośrednio wpłynąć na strukturę zatrudnienia poprzez odmowę zatwierdzenia arkusza organizacyjnego.

Skoro zatem w arkuszu na rok szkolny 2021/2022 została zatwierdzona określona liczba pracowników, nie ma podstaw do tego, by organ prowadzący „zakazał” zatrudnienia pracownika na miejsce odchodzącego pracownika. Organ prowadzący nie może też jednostronnie dokonać zmian w arkuszu organizacyjnym.

Warto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2009 r., (sygn. akt I OSK 1528/08), w którym stwierdził, że nadzór finansowy i administracyjny nie obejmuje wyrażania zgody przez organ prowadzący szkołę lub placówkę na dokonywanie przez dyrektora szkoły czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. 

 

Dariusz Skrzyński

19-03-2021

 

więcej
< class="item_title"> Czy pełnoletni uczeń może sam usprawiedliwiać swoje nieobecności - niezależnie od zapisów w statucie szkoły?

Uczeń, który staje się osobą pełnoletnią, czyli osiąga wiek 18 lat może samodzielnie wpływać na swoją sytuację prawną uzależnioną uprzednio od działania jego przedstawicieli ustawowych - rodziców lub opiekunów (art. 92 i 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Tym samym z chwilą uzyskania pełnoletności nabywa on m. in. uprawnienia do usprawiedliwiania swojej nieobecności na zajęciach szkolnych.

Zgodnie z art. 99 pkt 2 Prawa oświatowego, statut szkoły określa zasady usprawiedliwiania, w określonym terminie i formie, nieobecności na zajęciach edukacyjnych, w tym formy usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie. 

Formą usprawiedliwienia nieobecności może być oświadczenie o przyczynie nieobecności. Uczeń pełnoletni może je napisać sam, ale powinno ono podlegać ocenie nauczyciela co do okoliczności podanych jako powód nieobecności ucznia w szkole.

Zatem uczeń pełnoletni ma prawo do usprawiedliwiania swojej nieobecności na zajęciach w terminie i formie wskazanej w statucie. Statuty nie mogą tutaj wprowadzać zapisów ograniczających ustawowe uprawnienia pełnoletniego ucznia.

 

Poniżej przedstawiamy także linki do stanowisk różnych podmiotów dotyczących usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie:

 

Podstawa prawna:

  • art. 99 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1148),
  • art. 92, art. 95, art. 98 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2086).

 

Dariusz Skrzyński

02-03-2020

 

więcej
< class="item_title"> Czy potrzebna jest uchwała rady pedagogicznej zmieniająca dni wolne od zajęć?

Zasady i tryb ustalania dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych określają w zależności od typu szkoły przepisy § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1603 ze zm.) lub § 5 i 6a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 18.04.2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 ze zm.). 

W roku szkolnym 2019/2020 jest dopuszczalna na podstawie § 11o ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 493 ze zm.). Stanowi on, że w roku szkolnym 2019/2020 dodatkowe dni wolne od zajęć dydaktyczno-wychowawczych, o których mowa w przepisach w sprawie organizacji roku szkolnego, ustalone przez dyrektora szkoły lub placówki na rok szkolny 2019/2020, mogą być zmienione przez dyrektora szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, i przeznaczone na dni, w których w szkole lub placówce odbywa się, zgodnie z komunikatem dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, odpowiednio:

1)       egzamin ósmoklasisty;

2)       egzamin gimnazjalny;

3)       egzamin maturalny;

4)       egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie;

5)       egzamin zawodowy.

W przypadku zmiany dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych dyrektor niezwłocznie informuje nauczycieli, uczniów oraz ich rodziców o zmienionych w roku szkolnym 2019/2020 dodatkowych dniach wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Łączny wymiar dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych w roku szkolnym 2019/2020 ustalony przez dyrektora szkoły lub placówki na rok szkolny 2019/2020 nie ulega zmianie.

Zatem dyrektor może, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, zmienić terminy dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych, ustalając je w dni, w których w szkole odbędą ww. egzaminy zgodnie z komunikatem dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 24 kwietnia 2020 r. w sprawie harmonogramu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty, egzaminu gimnazjalnego oraz egzaminu maturalnego w 2020 r.

 

Dariusz Skrzyński

27-05-2020

 

więcej
< class="item_title"> Czy pracodawca może sprawdzić stan trzeźwości pracownika?

W obecnym stanie prawnym pracodawcy nie mogą samodzielnie prowadzić kontroli stanu trzeźwości pracowników. Przesądza o tym brzmienie art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Dodany art. 221b Kodeksu pracy, który obowiązuje od 4 maja 2019 r. określa, że tzw. dane szczególnych kategorii, w tym o zdrowiu, pracodawca może przetwarzać, gdy pracownik bądź kandydat do pracy wyrazi na to zgodę i z własnej inicjatywy przekaże takie dane. W opinii UODO wiedza o tym, czy ktoś jest nietrzeźwy jest informacją o stanie zdrowia. Przywołany przepis Kodeksu pracy jednak w ogóle nie ma związku z badaniem pracowników alkomatem przez pracodawcę.

Kiedy można przeprowadzić badanie trzeźwości?

Okoliczności i zasady, na jakich można przeprowadzić badanie trzeźwości pracownika określa art. 17 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwościi przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zgodnie z przywołanym przepisem stan trzeźwości pracowników można więc sprawdzać, ale tylko wtedy,gdy łącznie są spełnione dwa warunki:

  • badanie odbywa się na żądanie kierownika zakładu pracy, osoby przez niego upoważnionej lub pracownika, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że spożywał alkohol w czasie pracy lub stawił się do niej w stanie po użyciu alkoholu,
  • badanie stanu trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego (np. policja), zaś zabiegu pobrania krwi dokonuje osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe, co ma zapewnić wiarygodność wyniku badania.

Zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dopiero, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że pracownik stawił się do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie wykonywania obowiązków służbowych, to kierownik zakładu pracy lub osoba przez niego upoważniona mają obowiązek niedopuszczenia takiej osoby do pracy. W takiej sytuacji pracodawca w ogóle nie musi np. wzywać policji, by zbadała alkomatem pracownika. Samo uzasadnione podejrzenie, że dana osoba jest pod wpływem alkoholu jest wystarczające, by nie dopuścić jej do pracy. Dlatego też badanie alkomatem może być zainicjowane przez pracownika np. w odpowiedzi na zarzut, że jest pod wpływem.

Brzmienie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyklucza, więc wyrywkowe czy prewencyjne badania pracowników alkomatem.

 

Art. 17. 1. Kierownik zakładu pracy lub osoba przez niego upoważniona mają obowiązek niedopuszczenia do pracy pracownika, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stawił się on do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy. Okoliczności stanowiące podstawę decyzji powinny być podane pracownikowi do wiadomości.

3. Na żądanie kierownika zakładu pracy, osoby przez niego upoważnionej, a także na żądanie pracownika, o którym mowa w ust. 1, badanie stanu trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego. Zabiegu pobrania krwi dokonuje osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Do badania stanu trzeźwości stosuje się przepisy, wydane na podstawie art. 47 ust. 2. 

 

Brak podstawy prawnej do samodzielnego przeprowadzenia badania

W opinii organu ds. ochrony danych osobowych nie ma więc podstawy prawnej, która umożliwiłaby pracodawcom samodzielną kontrolę pracowników alkomatem. Według UODO nie można więc traktować badania stanu trzeźwości pracowników m.in. jako:

  • formy monitorowania pracy pracowników, o której mowa w art. 22 (3) § 4 Kodeksu pracy,
  • działania niezbędnego dla zapewnienia ogółowi pracowników bezpiecznych lub higienicznych warunków pracy,
  • usprawiedliwionego ze względu na uzasadniony interes pracodawcy.

 

Źródło:

https://uodo.gov.pl/pl/138/1076

 

27-06-2019

więcej
< class="item_title"> Czy pracodawca powinien zawierać umowy powierzenia z takimi podmiotami, jak ZUS czy bank?

Wykonując funkcję inspektora ochrony danych często spotykam się z wątpliwościami  pracodawców dotyczącymi konieczności zawierania przez nich jako administratorów  umów powierzenia przetwarzania danych osobowych z takim podmiotami, jak GUS, ZUS, urząd skarbowy czy bank. Czy takie umowy powinny być zawierane? 

W przypadkach odnoszących się do przekazywania przez administratora, jako pracodawcy danych osobowych takim podmiotom, jak GUS, ZUS, czy urząd skarbowy mamy do czynienia z udostępnieniem danych na podstawie przepisów prawa, nie zaś z powierzeniem przetwarzania. Na administratorze, jako pracodawcy ciąży bowiem obowiązek przekazywania szeregu danych osobowych pracowników w związku z realizacją ustawowych zadań. Do obowiązków tych należą m.in.:

  1. wobec ZUS – obowiązki wynikające z art. 49 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych na podstawie wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych oraz innych dokumentów,
  2. wobec Urzędu Skarbowego - obowiązki w zakresie odprowadzania podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
  3. wobec GUS - obowiązek wynikający z art. 237 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 stycznia 2009 r. w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy.

Odnosząc się do kwestii umów zawieranych przez pracodawcę z bankiem, to w tym przypadku również nie możemy mówić o powierzeniu przetwarzania danych. Pracodawca zawiera z bankiem umowę o świadczenie usług bankowych i to na jej podstawie udostępnia dane swoich pracowników w celu dokonania przelewów wynagrodzeń. Bank realizuje zadania wynikające z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe i w momencie otrzymania od pracodawcy danych pracowników w celu świadczenia usług bankowych, staje się administratorem tych danych.

 

Źródło:

https://uodo.gov.pl/pl/225/878

więcej
< class="item_title"> Czy rada rodziców może być administratorem danych osobowych?

Do UODO trafilło pytanie dotyczące przetwarzania danych osobowych rodziców i ich przetwarzania przez radę rodziców:

 

"Odpowiadając na pytanie jednego z inspektorów UODO stwierdził, że administratorem danych osobowych rodziców uczestniczących w radzie rodziców, jak i danych przetwarzanych na jej posiedzeniach jest szkoła, w ramach której ta rada działa, nie zaś sama rada rodziców.

Rada rodziców jest wewnętrznym organem szkoły, który reprezentuje ogół rodziców uczniów. Jej działanie regulują art. 83 i 84 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 996). Tworzenie rady rodziców jest obligatoryjne (za wyjątkiem szkół i placówek artystycznych określonych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego). Rada rodziców posiada określone w ustawach samodzielne kompetencje, jednak mimo to nie można jej uznać za administratora danych osobowych, bowiem jest to organ wewnętrzny szkoły o charakterze społecznym, działający w ramach jej struktury organizacyjnej, nie posiadający osobowości prawnej. Rada rodziców nie ma również charakteru jednostki organizacyjnej i nie została wyposażona w przymiot zdolności prawnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2505/16). Co więcej zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem rada rodziców nie ma zdolności sądowej, tzn. nie jest osobą fizyczną, osoba prawną, nie jest także jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Nie jest również organizacją społeczną w rozumieniu art. 33 § 2 k.p.a. uprawnioną do występowania w interesie rodziców uczniów (vide postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2016 r., sygn. II SA WA 754/16; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2012 r., sygn. I OZ 421/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2009 r., sygn. I OSK 121/09)."

 

Źródło:

uodo.gov.pl

 

17-06-2019

więcej
< class="item_title"> Czy szkoła może tworzyć tablice pamięci z wizerunkami absolwentów?

W wielu szkołach, przedszkolach od lat wiszą tablice, na których upamiętnieni zostali byli uczniowie, wychowankowie – przez zdjęcia opisane imionami i nazwiskami.

 

Czy pod rządami RODO dalej mogą wisieć?

Obowiązujące przepisy prawa nie przyznają uprawnienia jednostce oświatowej do publikowania zdjęć swoich absolwentów. A wizerunek jest chroniony nie tylko przez przepisy o ochronie danych osobowych (art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO), który określa możliwości przetwarzania danych osobowych), ale także przez ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1191 z późn. zm.), która w art. 81 określa warunki legalności rozpowszechniania wizerunku. 

 

Co zatem będzie decydowało o możliwości tworzenia takich miejsc pamięci?

Po pierwsze wyraźna zgoda każdej z osób lub jej przedstawiciela ustawowego (gdy absolwent nie jest jeszcze pełnoletni). Dotyczy to przede wszystkim zdjęć indywidualnych oraz grupowych prezentujących daną osobę na tle innych.

Po drugie spełnienie warunków określonych w art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. tzn. bez zgody można rozpowszechniać wizerunek osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych,  a także jeśli wizerunek osoby stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

Po trzecie, gdy niemożliwa jest identyfikacja osób znajdujących się na zdjęciu. Bez zgody absolwentów można publikować zdjęcia zbiorowe (np. klasowe), które nie eksponują danej osoby, gdy dodatkowo nie towarzyszy im opis (w szczególności lista imion i nazwisk) lub inne elementy pozwalające na zidentyfikowanie tych osób lub zdjęcia są rozpowszechniane po upływie czasu, gdy na podstawie fotografii (oraz ewentualnie towarzyszących informacji) będzie niemożliwa identyfikacja wizerunku danej osoby z uwagi na jej wiek oraz zmianę wyglądu.

 

Podstawy prawne:

Art. 81. ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1191 z późn. zm.).

 

Więcej w e-szkoleniu "RODO w codziennej pracy nauczyciela - cz. III" 

 

Beata Linowska

26-02-2019

więcej
< class="item_title"> Czy szkoła może wprowadzić system biometrycznej identyfikacji uczniów przy korzystaniu przez nich ze stołówki szkolnej?

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję w sprawie przetwarzania przez szkołę danych biometrycznych dzieci podczas korzystania przez nie z usług stołówki szkolnej.

Szkoła Podstawowa nr 2 w Gdańsku korzysta z czytnika biometrycznego przy wejściu do stołówki szkolnej, który identyfikuje dzieci w celu weryfikacji uiszczenia opłaty za posiłek.

Szkoła pozyskuje te dane i przetwarza je na podstawie pisemnej zgody rodziców lub opiekunów prawnych. To rozwiązanie funkcjonuje w placówce od 1 kwietnia 2015 r. W roku szkolnym 2019/2020 z czytnika biometrycznego korzysta 680 uczniów, a czterech uczniów z alternatywnego systemu identyfikacji.

Zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r., poz. 1148) w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, szkoła może zorganizować stołówkę. W związku z tym Prezes UODO stwierdził, że podstawą przetwarzania jakichkolwiek danych osobowych dzieci w związku z realizacją tego zadania szkoły nie mogła być zgoda, ponieważ podstawą do przetwarzania danych osobowych dzieci w tym celu przez Szkołę jest art. 6 ust. 1 lit. e RODO, zgodnie z którym przetwarzanie jest zgodne z prawem między innymi gdy przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Oznacza to, że Szkoła przetwarza dane osobowe ucznia na podstawie przepisów prawa, wykonując swoje ustawowe zadania. Nie potrzebuje zatem odrębnej zgody rodziców bądź pełnoletniego ucznia na przetwarzanie danych osobowych w związku z realizacją tych zadań, tj. świadczeniem usług przez stołówkę szkolną. Realizując tę usługę Szkoła może przetwarzać tylko te dane osobowe ucznia, które są niezbędne do świadczenia usług stołówki szkolnej. Prezes UODO wskazał, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego wskazują rodzaj danych, jakie szkoła może pozyskiwać od swoich uczniów. Żaden z nich nie zezwala Szkole na przetwarzanie (pozyskiwanie i gromadzenie) danych biometrycznych (których przetwarzanie jest co do zasady zakazane w art. 9 ust. 1 RODO) uczniów w celu realizacji tego zadania. 

W takiej sytuacji zgoda Rodzica nie może być przesłanką legalizującą przetwarzanie danych biometrycznych, ponieważ zgoda stanowi podstawę legalizującą przetwarzanie danych osobowych jedynie wtedy, gdy nie istnieją inne przesłanki na to przetwarzanie. Uznanie faktu wyrażenia zgody przez rodziców dzieci jako okoliczności legalizującej pobranie od dzieci innych danych niż wskazane przez polskiego prawodawcę, stanowiłoby obejście tych przepisów. 

Wobec powyższego uznać należy, że Szkoła nie miała podstawy prawnej zezwalającej na przetwarzanie danych biometrycznych dzieci korzystających z usług stołówki szkolnej. W związku z tym, z uwagi na to, że Szkoła nie legitymuje się żadną z przesłanek określonych w art. 9 ust. 2 RODO, takie postępowanie prowadzi do naruszenia art. 9 ust. 1 RODO oraz zasady minimalizacji danych ustanowionej w RODO, zgodnie z którą administrator danych czyli w tym przypadku Szkoła, nie powinna pozyskiwać danych ponad miarę, lecz jedynie te, które są niezbędne dla zrealizowania celów. Należy zauważyć, iż przetwarzanie danych biometrycznych nie jest niezbędne dla osiągnięcia celu, jakim jest identyfikacja uprawnienia dziecka do odebrania obiadu. 

Za to naruszenie została nałożona administracyjna kara pieniężna na Szkołę. Co więcej Prezes UODO nakazał jej usunięcie danych osobowych przetworzonych do postaci cyfrowej informacji o charakterystycznych punktach linii papilarnych palców dzieci oraz zaprzestanie dalszego zbierania danych osobowych.

W ukaranej Szkole Podstawowej nr 2, zgodnie z zasadami wydawania obiadów, umieszczonymi na stronie internetowej stołówki prowadzonej przez Szkołę, uczniowie, którzy nie posiadają identyfikacji biometrycznej, przepuszczają wszystkich i oczekują na końcu kolejki. Gdy wszyscy uczniowie z identyfikacją biometryczną wejdą do stołówki, rozpoczyna się wpuszczanie pojedynczo uczniów bez identyfikacji biometrycznej. Tego typu zasady zdaniem Prezesa UODO wprowadzają nierówne traktowanie uczniów i ich bezpodstawne zróżnicowanie, ponieważ wyraźnie promują uczniów posiadających identyfikację biometryczną. W ocenie Prezesa UODO wykorzystywanie danych biometrycznych w zestawieniu z celem, w jakim są one przetwarzane, jest w istotny sposób nieproporcjonalne.

Prezes UODO uzasadniając swoja decyzję podkreślił, że dane osobowe dzieci wymagaja szczególnej ochrony, a w omawianej sprawie przetwarzane dane są szczególnych kategorii. System biometryczny identyfikuje cechy, które są niezmienne i niejednokrotnie – jak w przypadku danych daktyloskopijnych – niemożliwe do zmiany. Z uwagi na unikalność i stałość danych biometrycznych, przekładających się na ich niezmienności w czasie, wykorzystywanie danych biometrycznych powinno odbywać się z ostrożnością i rozwagą. Dane biometryczne mają wyjątkowy charakter w świetle podstawowych praw i wolności, dlatego też wymagają wyjątkowej ochrony. Ewentualny ich wyciek może skutkować dużym ryzykiem naruszenia praw i wolności osób fizycznych.

 

Na podstawie: https://uodo.gov.pl/pl/138/1453

 

Beata Linowska

06-03-2020

 

więcej
< class="item_title"> Czy szkoła musi prowadzić rejestr czynności przetwarzania?

Art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 określa podmioty, które obowiązane są prowadzić taki rejestr,  a także warunki, które mają wpływ na konieczność realizowania takiego obowiązku.

Zgodnie z nim taki obowiązek spoczywa na przedsiębiorcach lub podmiotach zatrudniających co najmniej 250 osób, ale także rejestr czynności przetwarzania należy prowadzić (art. 30 ust. 5 RODO), gdy przetwarzanie danych osobowych:

  • może powodować ryzyko naruszenia prawa lub wolności osób, których dane dotyczą,
  • nie ma charakteru sporadycznego,
  • obejmuje szczególne kategorie danych osobowych, o których mówi art. 9 ust. 1 RODO,
  • obejmuje dane dotyczące wyroków skazujących i czynów zabronionych.

Taki rejestr należy prowadzić, gdy zachodzi przynajmniej jeden z ww. warunków, ale tylko dla tych wskazanych rodzajów przetwarzania.

Zatem szkoła, jak i każda placówka oświatowa obowiązana jest prowadzić rejestry czynności przetwarzania, gdyż posiada dane, które przetwarza w sposób ciągły (dane pracowników, uczniów), a także przetwarza dane szczególnej kategorii (dane kandydatów do szkoły).

Art. 30 ust. 1 wskazuje składowe takiego rejestru. Rejestr czynności przetwarzania powinien zawierać:

imię i nazwisko lub nazwę oraz dane kontaktowe administratora oraz inspektora ochrony danych;

  1. cele przetwarzania;
  2. opis kategorii osób, których dane dotyczą, oraz kategorii danych osobowych;
  3. kategorie odbiorców, którym dane osobowe zostały lub zostaną ujawnione;
  4. jeżeli jest to możliwe, planowany termin usunięcia poszczególnych kategorii danych;
  5. jeżeli jest to możliwe, ogólny opis technicznych i organizacyjnych środków bezpieczeństwa, o których mowa w art. 32 ust. 1.

Na stronach Urzędu Ochrony Danych Osobowych został zamieszczony przykładowy rejestru czynności dla szkół (www.uodo.gov.pl). Przedstawiony wzór nie jest jedynym właściwym, niemniej jednak wskazuje pozycje jakie powinny się w nim znaleźć.

W załączeniu zamieszczamy proponowany przez nas sposób prowadzenia takiego rejestru czynności.

 

Podstawy prawne:

  • Art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 w sprawie ochrony osób   
    fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

 

Beata Linowska

26-02-2019

więcej
< class="item_title"> Czy trzeba dopełniać obowiązku informacyjnego wobec rodziny pracownika korzystającego z ZFŚS?

Czy pracodawca powinien spełnić obowiązek informacyjny wobec członków rodziny pracownika korzystającego z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) w przypadku, gdy będą przetwarzane dane dotyczące jego sytuacji życiowej, rodzinnej (w tym dane członków jego rodziny)? Czy może w tym przypadku będzie miało zastosowanie zwolnienie z tego obowiązku określone w art. 14 ust. 5 lit. c. RODO?

Artykuł 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych zobowiązuje pracodawcę do tego, by uzależnił udzielenie ulgi lub świadczenia od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Oznacza to, że pracodawca musi poznać i ocenić sytuację życiową, a także materialną wszystkich członków rodziny pracownika, z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe. Dlatego w celu realizacji tych potrzeb musi przetwarzać dane osobowe pracownika i członków jego rodziny. Udostępnienie pracodawcy danych osobowych osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu, w celu przyznania ulgowej usługi i świadczenia oraz dopłaty z Funduszu i ustalenia ich wysokości, następuje w formie oświadczenia. Pracodawca może żądać udokumentowania danych osobowych w zakresie niezbędnym do ich potwierdzenia. Potwierdzenie może odbywać się w szczególności na podstawie oświadczeń i zaświadczeń o sytuacji życiowej (w tym zdrowotnej), rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu (art. 8 ust. 1a ww. ustawy). 

Zasady rzetelnego i przejrzystego przetwarzania wymagają, by osoba, której dane dotyczą, była informowana o prowadzeniu operacji przetwarzania i o jej celach. Administrator powinien podać osobie, której dane dotyczą, wszelkie inne informacje niezbędne do zapewnienia rzetelności i przejrzystości przetwarzania, uwzględniając konkretne okoliczności i konkretny kontekst przetwarzania danych osobowych (motyw 60). Dlatego art. 13 i 14 RODO nakładają na administratorów obowiązek informowania osób, których dane przetwarzają, o fakcie i okolicznościach przetwarzania danych. Jednocześnie jednak w ww. artykułach przewidziane zostały wyjątki od tego obowiązku.

Zgodnie z art. 14 ust. 5 lit. c. RODO, administrator jest zwolniony ze spełniania obowiązku informacyjnego w sytuacji, gdy pozyskiwanie lub ujawnianie jest wyraźnie uregulowane prawem (przepisami prawa UE lub prawa państwa członkowskiego, któremu podlega administrator), przewidującym odpowiednie środki chroniące prawnie uzasadnione interesy osoby, której dane dotyczą. Art. 8 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych określa zasady pozyskiwania danych członków rodziny pracownika w związku z korzystaniem przez niego z ZFŚS. Wobec tego w takim przypadku można zasadnie rozważać skorzystanie ze wskazanego w art. 14 ust. 5 lit. c RODO zwolnienia.

 

Więcej informacji na temat ZFŚS uzsykają Państwo na szkoleniu: Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych – najczęstsze wątpliwości, na które serdecznie zapraszamy.

 

Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/225/1734

 

30-10-2020

 

 

więcej
< class="item_title"> Czy w każdym roku szkolnym należy uchwalać program wychowawczo-profilaktyczny?

Do kompetencji rady rodziców - zgodnie z zapisami art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, należy uchwalanie w porozumieniu z radą pedagogiczną programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły lub placówki. W przypadku, gdy rada rodziców w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia roku szkolnego nie uzyska porozumienia z radą pedagogiczną w sprawie programu, ustala go dyrektor placówki w uzgodnieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Tak ustalony program obowiązuje do czasu uchwalenia programu przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną (art. 84 ust. 3). Ponadto zgodnie z nowym brzmieniem art. 26 ust. 2 program należy opracować na podstawie wyników corocznej diagnozy potrzeb rozwojowych uczniów.

Z powyższych przepisów wynika, że program wychowawczo-profilaktyczny musi być uchwalany w każdym roku szkolnym, niezależnie od tego, czy będą w nim wskazane te same działania wychowawcze i profilaktyczne, co w poprzednim roku szkolnym, czy też będzie to zupełnie nowy program.

 

Co powinien uwzględniać program wychowawczo-profilaktyczny na nowy rok szkolny?

W programie muszą być uwzględnione:

  • wyniki diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych (art. 26 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe),
  • wnioski z nadzoru pedagogicznego za poprzedni rok szkolny,
  • sytuacje, które miały wpływ na funkcjonowanie dzieci i młodzieży w szkole.

 

W jakich placówkach nie opracowuje się programu wychowawczo-profilaktycznego?

Do tworzenia programu nie zostały zobligowane: przedszkola, szkoły dla dorosłych, branżowe szkoły II stopnia, szkoły policealne oraz policealne szkoły artystyczne (art. 26 ust. 4).

 

Podstawa prawna:

 

Beata Linowska

03-09-2019

więcej
< class="item_title"> Czy w przypadku dożywiania dzieci szkoła musi zawrzeć umowę powierzenia danych z OPS?

Gminny ośrodek pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz uchwały nr 140 z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019-2023 realizuje zadanie jakim jest dożywanie dzieci w szkołach. W związku z ww. zadaniem pomiędzy GOPS, a szkołą dochodzi do wymiany danych osobowych uczniów, którzy potrzebują takiej formy wsparcia. Czy w ww. przypadku będzie dochodziło do powierzenia danych osobowych uczniów między tymi podmiotami oraz konieczności zawarcia umowy, czy raczej będzie tu miało miejsce udostępnienie danych osobowych?


W ww. przypadku mamy do czynienia z udostępnieniem danych osobowych na podstawie przepisów prawa.


Kwestie realizacji zadania, jakim jest dożywianie dzieci w szkołach reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1508) oraz uchwała nr 140 z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019-2023.


Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy m.in. dożywianie dzieci. Natomiast program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019-2023 jest programem wspierania finansowego gmin w zakresie realizacji powyższego zadania. Koordynatorem programu na szczeblu gminy jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, zaś sam program w gminie realizują samorządowe jednostki organizacyjne pomocy społecznej, przy udziale właściwych jednostek organizacyjnych gminy.


Na podstawie powyższego programu gmina realizuje pomoc w dożywianiu dzieci poprzez ośrodki pomocy społecznej, przy udziale właściwych jednostek organizacyjnych gminy tj. szkół oraz przedszkoli (pkt IV.1.1 programu). Stosownie, zaś do pkt III.1.2 ww. programu w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń albo dziecko nie spełnia wymagań, o których mowa w programie, a wyraża chęć zjedzenia posiłku dyrektor szkoły lub przedszkola informuje ośrodek pomocy społecznej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ucznia lub dziecka, o potrzebie udzielenia pomocy w formie posiłku.


Zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami, aby możliwe było zrealizowanie celu, jakim jest dożywianie dzieci niezbędne jest przetwarzanie określonych danych osobowych przez ośrodek pomocy społecznej oraz szkołę.


Wobec powyższego ww. sytuacji nie zachodzi konieczność zawarcia między tymi podmiotami umowy powierzenia przetwarzania danych. Mamy tu bowiem do czynienia z udostępnieniem danych na podstawie przepisów prawa. Każdy z tych podmiotów jest odrębnym administratorem względem przetwarzanych przez siebie danych i przetwarza te dane w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

 

Źródło:

https://uodo.gov.pl/pl/225/1170

więcej
< class="item_title"> Czy w przypadku kierowania ucznia na praktyki zawodowe konieczne jest powierzenie?

Zgodnie z przepisami RODO konieczność zawarcia umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych istnieje wówczas, gdy administrator danych osobowych zleca przetwarzanie danych innemu podmiotowi (podmiotowi przetwarzającemu). Wówczas podmiot przetwarzający przetwarza dane w imieniu administratora, a nie w imieniu własnym (tj. nie staje się administratorem danych). Podmiot przetwarzający nie decyduje bowiem o celach i sposobach przetwarzania, gdyż przetwarza dane osobowe wyłącznie na udokumentowane polecenie administratora (art. 28 ust. 3 lit. a RODO).

Kwestie związane z praktyczną nauką zawodu uregulowane zostały w ustawie Prawo oświatowe oraz w rozporządzeniach wykonawczych. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, uczniowie i słuchacze (dalej: uczniowie) publicznych szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe uczestniczą w zajęciach praktycznych bądź praktykach zawodowych. Mogą być one organizowane na podstawie umowy zawartej przez szkołę z pracodawcą w przypadku ucznia lub na podstawie umowy zawartej z pracodawcą przez młodocianego pracownika.

W przypadku organizacji praktycznej nauki zawodu przez szkołę przekazuje ona na mocy umowy dane osobowe uczniów podmiotowi, z którym zawarła umowę o realizacje takiej nauki. Podmiot ten z chwilą otrzymania danych ucznia staje się ich administratorem. Zwrócić bowiem należy uwagę, że zarówno szkoła, jak i pracodawca mają określone w ww. rozporządzeniu role i zadania związane z organizacją praktycznej nauki zawodu. Pracodawca zapewnia możliwość faktycznego odbywania praktyk, zapoznając praktykanta m.in. z organizacją pracy, regulaminem oraz dyscypliną pracy. Może też upoważnić go do przetwarzania danych osobowych, jeżeli będzie to niezbędne w  związku z odbywaniem praktyki.

Oznacza to, że zarówno szkoła, jak i podmiot przyjmujący uczniów na praktyczną naukę zawodu występują w roli odrębnych administratorów. Wobec powyższego – skoro nie występuje sytuacja określona w art. 28 RODO (tj. przetwarzanie danych w imieniu administratora) – nie ma obowiązku zawierania umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych. W tej sytuacji mamy do czynienia z udostępnieniem danych osobowych niebędącym powierzeniem – podmiot, który otrzymuje dane osobowe, przetwarza je w celach, które samodzielnie kształtuje – nie w celach własnych udostępniającego.

 

Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/225/1465

więcej
< class="item_title"> Czy w statucie można zastrzec termin rezygnacji z zajęć WDŻ?

Zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego zajęcia z Wychowania do życia w rodzinie nie są zajęciami obowiązkowymi, a rodzice (opiekunowie prawni) bądź też pełnoletni uczeń mogą złożyć rezygnację z udziału w zajęciach:

 

§4. 

  1. Uczeń niepełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w zajęciach.
  2. Uczeń pełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli zgłosi dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację ze swojego udziału w zajęciach.
  3. Zajęcia nie podlegają ocenie i nie mają wpływu na promocję ucznia do klasy programowo wyższej ani na ukończenie szkoły przez ucznia.

 

§ 4  wskazuje, iż rodzice ucznia niepełnoletniego lub sam pełnoletni uczeń w dowolnym momencie roku szkolnegomogą zgłosić pisemnie rezygnację z udziału w zajęciach wychowania do życia w rodzinie. Przepisy nie precyzują terminów w tym zakresie. Zatem w statucie szkoły nie należy zamieszczać sztywnego terminu składania rezygnacji z zajęć, gdyż przepisy prawa nie przewidują ograniczenia w składaniu tegoż oświadczenia woli.

 

Podstawa prawna:

 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (Dz.U. 1999 Nr 67 poz. 756 z późn. zm.) - art. 4

 

Dariusz Skrzyński

15-11-2019

więcej
< class="item_title"> Czy zajęcia rozwijające zainteresowania powinny być oceniane i wykazane w arkuszu ocen i na świadectwie?

Zajęcia rozwijające zainteresowania są podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły (art. 109 ust. 1 pkt 6 ustawy – Prawo oświatowe).

 

Art. 109

  1. Podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły są:

1)  obowiązkowe zajęcia edukacyjne, do których zalicza się zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia ogólnego i z zakresu kształcenia w zawodzie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3, w tym praktyczną naukę zawodu, a w przypadku szkół artystycznych - zajęcia edukacyjne artystyczne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1a;

2) dodatkowe zajęcia edukacyjne, do których zalicza się:

a) zajęcia z języka obcego nowożytnego innego niż język obcy nowożytny nauczany w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 1,

b) zajęcia, dla których nie została ustalona podstawa programowa, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania;

3) zajęcia rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych;

4) zajęcia prowadzone w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych;

5) zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej;

6) zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności w celu kształtowania ich aktywności i kreatywności;

7) zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego.

Zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów realizowane są w szkołach w ramach godzin do dyspozycji dyrektora szkoły, a ich wymiar dla poszczególnych typów szkół został określony w rozporządzeniu MEN w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.

Zajęcia te nie są zajęciami obowiązkowymi dla uczniów, ponieważ nie są przeznaczane na zwiększenie wymiaru zajęć obowiązkowych, ani na dodatkowe zajęcia edukacyjne. Zajęcia prowadzone w ramach godzin do dyspozycji dyrektora szkoły nie podlegają więc ocenianiu.

W związku z tym nie podlegają zamieszczaniu w arkusz ocen ucznia i na świadectwie.

Na świadectwie szkolnym znajdują się oceny z zajęć edukacyjnych obowiązkowych i dodatkowych (art. 109 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe). Nie wymienia się więc w świadectwie zajęć nieobowiązkowych takich jak: zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności w celu kształtowania ich aktywności i kreatywności. Wynika to z przepisów ustawy o systemie oświaty (art. 44f ust. 2 i 3, art. 44q ust. 1 pkt 1) oraz rozporządzenia w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków (ust. 1 i 11 załącznika nr 1).

 

Podstawa prawna:

  • art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.),
  • art. 44f ust. 2 i 3, art. 44q ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1481),
  • rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2019 r. poz. 639),
  • zał. Nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków (Dz.U. z 2019 r. poz. 1700).

 

Dariusz Skrzyński

23-10-2019

więcej
< class="item_title"> Czy zatrudnienie kierownika gospodarczego powinno być poprzedzone konkursem?

Kierownik gospodarczy w szkole jest pracownikiem niepedagogicznym a na podstawie art. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r., poz.1148) status prawny pracowników niebędących nauczycielami, zatrudnionych w szkołach i placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, określają przepisy ustawy o pracownikach samorządowych (ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. Dz. U. z 2019 r., poz.1282). W konsekwencji to właśnie w tej ustawie należy szukać odpowiedzi, czy na wymienione stanowisko należy przeprowadzać konkurs.

W artykule 4 ust. 2  pkt. 1 i 3 ustawy o pracownikach samorządowych wymienia się stanowiska, na których zatrudnia się pracowników samorządowych. Są to stanowiska urzędnicze, w tym kierownicze stanowiska urzędnicze oraz stanowiska pomocnicze i obsługi. Do 18 listopada 2017 roku do pracowników samorządowych zaliczani byli również doradcy oraz asystenci. Z kolei na podstawie art. 11 ustawa reguluje sposób przeprowadzania konkursów na stanowiska pracowników samorządowych i swoją regulacją obejmuje ona wyłącznie stanowiska urzędnicze stanowiąc, że nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, jest otwarty i konkurencyjny.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że nie istnieje prawny obowiązek dyrektora szkoły do przeprowadzania konkursu na stanowisko kierownika gospodarczego, bowiem nie jest to stanowisko urzędnicze. O tym, że stanowisko kierownika gospodarczego jest stanowiskiem pomocniczym i obsługi stanowi wydane na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, a dokładnie  tabela II lit. f, wymieniająca stanowiska w samorządowych jednostkach organizacyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 936). Tabela swoim zakresem obejmuje ona oprócz stanowiska kierownika gospodarczego, także stanowiska tj. np. sekretarz szkoły czy pomoc nauczyciela.

Z przepisów ogólnych prawa pracy nie wynika z kolei zakaz przeprowadzenia takiego konkursu. Zatem z punktu widzenia prawnego nie musi, ale może być on przeprowadzony.

 

Podstawa prawna:

 

Lucyna Węgłowska-Raczyńska

27-11-2019

 

więcej
< class="item_title"> Czy związek zawodowy może mieć dostęp do danych z wniosków o przyznanie świadczeń z ZFŚS?

 

W szkole nie funkcjonuje komisja socjalna, w związku z czym wnioski składane są bezpośrednio do dyrektora szkoły. Przedmiotowe wnioski zawierają dane osobowe osób uprawnionych (w tym pracowników i byłych pracowników) i ich rodzin. Przyznawanie świadczeń jest dokonywane w uzgodnieniu z organizacją związkową. Jednak mając na uwadze, iż w procesie przyznawania świadczeń z ZFŚS dochodzi do przetwarzania danych również tych osób, które nie są członkami związku zawodowego, zachodzi wątpliwość, czy na gruncie przywołanego powyżej przepisu, dopuszczalne jest udostępnienie danych osobowych organizacji związkowej.

Jeżeli przepisy prawa – w tym ustawy o związkach zawodowych – nie wskazują wprost na kompetencje związków zawodowych w określonej materii, to takiego uprawnienia nie można domniemywać. Ponadto związek zawodowy nie może żądać udostępnienia danych, gdy jest w stanie zrealizować swoje uprawnienia w inny sposób.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o związkach zawodowych, pracodawca jest obowiązany udzielić na wniosek zakładowej organizacji związkowej informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących: warunków pracy i zasad wynagradzania; działalności i sytuacji ekonomicznej pracodawcy związanych z zatrudnieniem oraz przewidywanych w tym zakresie zmian; stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia oraz działań mających na celu utrzymanie poziomu zatrudnienia; działań, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy lub podstawach zatrudnienia.

Warto wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (II SA/Wa 1217/15), w uzasadnieniu którego wskazano, że: „przepisy art. 10, art. 251 ust. 2, art. 28 i art. 30 ustawy o związkach zawodowych (...) uprawniają ten Związek (jak i każdy związek zawodowy) do posiadania informacji o wykonywaniu przez członków obowiązku, jakim jest uiszczanie składek związkowych. Prawa tego nie można ograniczyć (...) jedynie do informacji zbiorczej o wpływie łącznej kwoty w danym miesiącu z tytułu składek członkowskich. Bowiem prawo Związku to nie tylko prawo do wiedzy o ogólnym bilansie wpływu składek na konto Związku w danym miesiącu,(...), ale także prawo do informacji, którzy konkretnie członkowie obowiązek uregulowania składki wykonali. (...) praktyka (...) przedstawienia imiennego zestawiania wpłat w odnotowanym przy nazwisku członka wysokością wpłaty w niczym nie narusza tajemnicy uzyskiwanych przez tego członka wynagrodzenia, albowiem wysokość składki członkowskiej nie jest pochodną od wysokości wynagrodzenia, ale jest stała (10 złotych od członka – pracownika i 1 zł od członka – emeryta). "

Ponadto istotne wskazówki znajdują się w Uchwale Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 16 lipca 1993 r. I PZP 28/93. W orzeczeniu tym wskazano, że zawarte w art. 8, 23 ust. 1 i art. 26 pkt 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych uprawnienie do kontrolowania przez związki zawodowe przestrzegania prawa pracy oznacza także uprawnienie do kontrolowania wysokości wynagrodzeń pracowników; nie oznacza natomiast uprawnienia do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika bez jego zgody. Ponadto podkreślono, że ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę może stanowić naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w tym podział środków z tego funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności, ustala pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zakładową organizacją związkową. Również przyznawanie świadczeń z funduszu, o którym mowa w ust. 1, jest dokonywane w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową (art. 27 ust. 2 ).

Ponadto art. 27 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych nie stanowi podstawy prawnej do udostępnienia przez pracodawcę przedstawicielom związków zawodowych danych osobowych zawartych we wnioskach o przyznanie świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Art. 8 ust. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych stanowi, że zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z ZFŚS, z uwzględnieniem ust. 1-1b, oraz zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie ustalanym zgodnie z art. 27 ust. 1 albo art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Z przepisem tym koresponduje art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, zgodnie z którym ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w tym podział środków z tego funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności, ustala pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zakładową organizacją związkową. Choć więc w art. 27 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych mowa jest o uzgadnianiu z zakładową organizacją związkową przyznawania świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, to uzgodnienia te obejmują konkretne mechanizmy i kryteria dystrybucji świadczeń socjalnych wśród pracowników. Nie wydaje się zatem uzasadniona taka wykładnia art. 27 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, zgodnie z którą należy uzgadniać z zakładową organizacją związkową każdą indywidualną kwestię dotyczącą świadczeń socjalnych przyznawanych konkretnemu pracownikowi {Daniel Książek [w:] Krzysztof Wojciech Baran (red.), Daniel Książek, Mariusz Lekston, Jan Piątkowski, Iwona Sierocka, Artur Tomanek Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz, komentarz do art. 27 ustawy o związkach zawodowych].

W przypadku, kiedy u pracodawcy funkcjonuje komisja socjalna, to „w celu prawidłowej realizacji zadań nałożonych na komisję, powinna ona mieć w swoim składzie pracodawcę lub jego przedstawiciela, przedstawiciela pracowników i przedstawiciela związków zawodowych." (Barbara Tomaszewska Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Komentarz, komentarz do art. 8). Jeżeli w komisji socjalnej rozpatrującej wnioski pracowników o przyznanie świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zasiada przedstawiciel związków zawodowych, to przedstawiciel ten będzie miał dostęp do danych osobowych zawartych w poszczególnych wnioskach, jest jednak zobowiązany do zachowania tajemnicy (art. 8 ust. 1b zdanie drugie ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych).

 

Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/225/1633

 

11-09-2020

więcej
< class="item_title"> Czy związkom zawodowym należy przedstawiać przyznany nauczycielom dodatek motywacyjny?

Czy taka informacja powinna być przedstawiana imiennie?

 

Tak. Może być imiennie zgodnie z wnioskiem związku, jeżeli odbywa się to w trybie dostępu do informacji publicznej.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nauczyciele są funkcjonariuszami publicznymi, których dane osobowe nie są chronione ze względu na prywatność w związku z dostępem do informacji publicznej (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 27.07.2011 r., IV SAB/Wr 55/2011, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16.06.2011 r., IV SAB Wr 44/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 18 października 2018 r. , II SA/Go 654/18). Dodatek motywacyjny stanowi składnik wynagrodzenia przyznawany nauczycielom na podstawie regulaminu wynagradzania nauczycieli, uchwalonego przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Dodatek przyznaje dyrektor jako przełożony służbowy nauczycieli, w ramach kompetencji dyrektora. W tym zakresie dyrektor nie ma obowiązku współdziałania ze szkolnymi organami, ani związkami zawodowymi. Jednak informacja o wynagradzaniu nauczycieli traktowanych jak funkcjonariusze publiczni ze środków publicznych, stanowi informację publiczną o funkcjonowaniu samorządowej jednostki oświatowej i osobach sprawujących w nich funkcje. Informacja taka jest udzielana zainteresowanym na wniosek. Z tego względu na wniosek związków zawodowych, w zależności od jego treści, dyrektor powinien poinformować o dodatku motywacyjnym przyznanym nauczycielom, może być to w formie imiennego wykazu.

 

Dariusz Skrzyński 

02-10-2019

więcej
< class="item_title"> Deklaracja dostępności

Do końca marca każdego roku podmioty publiczne zobowiązane są dokonać przeglądu i aktualizacji deklaracji dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych. Obowiązek ten należy potraktować poważnie, gdyż uchybienia w tym zakresie mogą skutkować działaniami nadzorczymi ze strony ministra właściwego do spraw informatyzacji.

Na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 848) podmioty publiczne zobowiązane zostały zapewnić dostępność cyfrową przez spełnienie przez ich stronę internetową lub aplikację mobilną wymagań określonych w załączniku do ustawy, przy czym wymagania te uznaje się za spełnione, gdy podmiot publiczny zapewnia dostępność cyfrową z uwzględnieniem wymagań określonych w pkt 9, 10 i 11 normy EN 301 549 V2.1.2. 

Czego dotyczy zapewnienie dostępności cyfrowej

Zapewnienie dostępności cyfrowej dotyczy:

  • strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej; 
  • następujących elementów i funkcji strony internetowej lub aplikacji mobilnej: 
    1. danych teleadresowych podmiotu publicznego oraz linku do strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej podmiotu publicznego, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podmiot publiczny jest obowiązany do jej prowadzenia, 
    2. narzędzi służących do kontaktu z podmiotem publicznym, 
    3. nawigacji, 
    4. deklaracji dostępności strony internetowej lub aplikacji mobilnej podmiotu publicznego,
    5. informacji dotyczących sytuacji kryzysowej w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1401 i 1560 oraz z 2019 r. poz. 730) oraz innych informacji związanych z bezpieczeństwem publicznym, publikowanych przez podmiot publiczny, 
    6. dokumentów urzędowych oraz wzorów umów lub wzorów innych dokumentów przeznaczonych do zaciągania zobowiązań cywilnoprawnych. 

Zwróćmy uwagę, że w sytuacji gdy podmiot posiada stronę podmiotową BIP oraz inną stronę internetową zapewnienie dostępności dotyczy obydwu stron. Dla obydwu stron sporządza się deklarację dostępności. 

 

Na czym polega dostępność cyfrowa

Wspomniana dostępność cyfrowa strony internetowej i aplikacji mobilnej polega na zapewnieniu ich funkcjonalności, kompatybilności, postrzegalności i zrozumiałości. W tym miejscu wypada wyjaśnić, że poszczególne warunki oznaczają odpowiednio:

1) funkcjonalność – właściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi skorzystanie ze wszystkich oferowanych przez nie funkcji;

2) kompatybilność – właściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą tej stronie lub aplikacji współpracę z możliwie największą liczbą programów, w tym z narzędziami i programami wspomagającymi osoby niepełnosprawne;

3) postrzegalność – właściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą jej odbiór przez użytkownika za pomocą zmysłu słuchu, wzroku lub dotyku;

4) zrozumiałość – właściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji.

 

Obowiązek sporządzenia deklaracji dostępności

Jednym z obowiązków nałożonych na podmioty publiczne przez ustawodawcę (art. 10 ust. 1) jest obowiązek sporządzenia deklaracji dostępności w sposób dostępny cyfrowo. Deklarację dostępności sporządza się z wykorzystaniem wzoru określonego w załączniku do decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1523 z dnia 11 października 2018 r. ustanawiającej wzór oświadczenia w sprawie dostępności zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102 w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego (Dz. Urz. UE L 256 z 12.10.2018, str. 103). Załączamy wzór takiej deklaracji.

 

Zawartość deklaracji dostępności

Jeśli chodzi o zawartość deklaracji dostępności, to zawiera ona elementy, o których mowa w sekcji 1 załącznika do wspomnianej decyzji wykonawczej 2018/1523 a ponadto:

  • datę publikacji strony internetowej lub aplikacji mobilnej; 
  • datę ostatniej aktualizacji strony internetowej lub aplikacji mobilnej, po dokonaniu istotnej zmiany jej zawartości, polegającej w szczególności na zmianie wyglądu lub struktury prezentowanych informacji lub zmianie sposobu publikowania informacji; 
  • informację lub link do informacji o sposobie dokonania oceny dostępności cyfrowej; 
  • dane teleadresowe siedziby podmiotu publicznego wraz ze wskazaniem danych kontaktowych osoby wyznaczonej do realizacji spraw w zakresie dostępności cyfrowej w tym podmiocie publicznym; 
  • informacje na temat utworzonych na stronie internetowej lub w aplikacji mobilnej skrótów klawiszowych służących przemieszczaniu się po elementach strony internetowej lub aplikacji mobilnej i uruchamianiu dostępnych na nich funkcji; 
  • informację o dostępności architektonicznej siedziby podmiotu publicznego dla osób niepełnosprawnych; 
  • informację o dostępności tłumacza języka migowego za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej wraz z informacją o metodach umożliwiających skorzystanie z tej funkcji albo informację o jej braku; 
  • link do deklaracji dostępności aplikacji mobilnej, w przypadku posiadania przez podmiot publiczny aplikacji mobilnej; 
  • informację o możliwości powiadomienia podmiotu publicznego o braku dostępności cyfrowej; 
  • link do strony internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich.

W przypadku deklaracji dostępności aplikacji mobilnej dodatkowo konieczne jest wskazanie adresu elektronicznego, pod którym możliwe jest pobranie i zainstalowanie danej aplikacji mobilnej. Zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy deklaracja dostępności może zawierać także informacje, o których mowa w pkt 1, 2, 5 i 7 sekcji 2 załącznika do decyzji wykonawczej 2018/1523.

Deklaracja dostępności powinna być opublikowana odpowiednio:

  • w przypadku strony internetowej - na tej stronie internetowej; 
  • w przypadku aplikacji mobilnej – na stronie internetowej wybranej spośród stron internetowych posiadanych przez ten podmiot oraz w tej aplikacji mobilnej. 

Pamiętać trzeba, że ustawa wymaga, by umieścić link do opublikowanej deklaracji dostępności w taki sposób, aby użytkownik strony internetowej mógł mieć do niego dostęp podczas nawigacji po stronie internetowej. Publikując deklarację dostępności aplikacji mobilnej, umieszcza się link do niej w miejscu, z którego pobierana jest aplikacja mobilna.

 

Przegląd i aktualizacja deklaracji dostępności

Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych nałożyła na podmioty publiczne także pewien cykliczny obowiązek, którego realizacja nastąpić powinna do końca marca. Otóż z mocy art. 11 ustawy podmioty publiczne dokonują przeglądu i aktualizacji deklaracji dostępności do dnia 31 marca każdego roku oraz niezwłocznie w każdym przypadku, gdy strona internetowa lub aplikacja mobilna podlega zmianom mogącym mieć wpływ na jej dostępność cyfrową.

Wypełnienie tego obowiązku może podlegać sprawdzeniu ze strony ministra właściwego do spraw informatyzacji. Jak stanowi bowiem art. 12 pkt 2 ustawy minister właściwy do spraw informatyzacji monitoruje, raz w roku, zapewnienie dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, zgodnie z metodyką monitorowania określoną w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1524 z dnia 11 października 2018 r. ustanawiającej metodykę monitorowania i zasady przekazywania przez państwa członkowskie sprawozdań zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102 w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego. W ramach sprawowanego nadzoru minister może występować do podmiotów publicznych w sprawach związanych z dostępnością cyfrową z zapytaniem, w szczególności o liczbę i sposób załatwienia skarg w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementów strony internetowej, lub aplikacji mobilnej. Minister uprawniony jest także do nakładania, w drodze decyzji administracyjnej, kar pieniężnych na podmioty publiczne w sprawach związanych z dostępnością cyfrową.

 

dr Patryk Kuzior

03-07-2021

więcej

ECRK s.c.
ul. Elektryczna 1/3 lok. 216
15-080, Białystok
Oddział Warszawa:
ul. Kabacki Dukt 18/7
 
Telefony

logo