< class="item_title"> Archiwalne | Kształcenie zawodowe, czyli co przed nami? | cz. 1

W Dzienniku Ustaw zostało opublikowanych już kilkanaście rozporządzeń, których celem jest dostosowanie treści obowiązujących rozporządzeń do zmian w kształceniu zawodowym lub też realizujących delegacje nadane brzmieniem nowych zapisów ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty, które wprowadziła Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245, 2432).

 

Organizacja kształcenia

Przed nami jeszcze m.in. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie zawodów szkolnictwa branżowego, które określi podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego, dodatkowe umiejętności zawodowe w zakresie wybranych zawodów oraz zestawy celów kształcenia i treści nauczania. Planowany termin wejścia w życie rozporządzenia w sprawie zawodów szkolnictwa branżowego to 1 września 2019 r., przy czym, stosownie do przepisów przejściowych zawartych w art. 94 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. m.in.:

  • w odniesieniu do uczniów branżowych szkół I stopnia, dotychczasowego czteroletniego technikum, pięcioletniego technikum oraz szkół policealnych, którzy rozpoczną kształcenie począwszy od roku szkolnego 2019/2020 będą miały zastosowanie: klasyfikacja zawodów szkolnictwa branżowego oraz podstawy programowe kształcenia w zawodach wydane na podstawie zmienionego art. 46 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe;
  • w odniesieniu do uczniów branżowych szkół I stopnia, dotychczasowego czteroletniego technikum oraz szkół policealnych, którzy rozpoczęli kształcenie przed rokiem szkolnym 2019/2020 będą miały zastosowanie: klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego oraz podstawa programowa kształcenia w zawodach wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów ustawy Prawo oświatowe.

Zatem w odniesieniu do uczniów klas I czteroletniego i pięcioletniego technikum, podstawy programowe kształcenia w zawodach będą takie same, natomiast konieczne będzie opracowanie różnych programów nauczania do kształcenia ogólnego. Ponadto projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół wskazuje możliwość realizowania w oddziale lub w grupie międzyoddziałowej zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego w latach szkolnych 2019/2020 - 2023/2024 w technikum, w którym prowadzi się klasy dotychczasowego czteroletniego technikum oraz w latach 2019/2020 - 2022/2023 w branżowej szkole I stopnia, w której prowadzi się klasy branżowej szkoły I stopnia przeznaczone dla uczniów będących absolwentami dotychczasowego gimnazjum. W związku z powyższym organizacja pracy w szkołach zawodowych w dużym stopniu będzie uwarunkowana realizacją podstawy programowej kształcenia ogólnego i kształcenia w zawodach. Będzie to z pewnością duże wyzwanie organizacyjne dla dyrektora i nauczycieli.

 

Opiniowanie nowych kierunków kształcenia

Dyrektorzy szkół zobowiązani są do uzyskania opinii wojewódzkiej rady rynku pracy o zasadności kształcenia w danym zawodzie zgodnie z potrzebami rynku pracy, aby ustalić zawody, w których chcą prowadzić kształcenie zawodowe:

  • w przypadku nowych zawodów – określonych w rozporządzeniu z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego,
  • w przypadku zawodów, które otrzymały nowe nazwy oraz nowe symbole cyfrowe.

Opinia ta nie jest wymagana przy uruchamianiu oddziałów wielozawodowych – w szkole branżowej I stopnia wyłącznie dla młodocianych pracowników, oraz w przypadku uruchamiania kształcenia w zawodzie pomocniczym w sytuacji posiadania pozytywnej opinii zawodu, do którego przypisany jest zawód pomocniczy (art. 68 ust. 7a ustawy Prawo oświatowe).

Opinia wojewódzkiej rady rynku pracy nie jest także wymagana w przypadku szkół, które od roku szkolnego 2019/2020 będą kontynuowały kształcenie w zawodach, których nazwa i symbol cyfrowy tego zawodu określonego w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, są tożsame z nazwą i symbolem cyfrowym zawodu określonego w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, w brzmieniu dotychczasowym.

Opinia będzie ważna 5 lat (art. 22 ust. 5c ustawy o promocji zatrudnienia).

Przed uruchomieniem kształcenia w danym zawodzie dyrektor szkoły będzie ponadto zobowiązany nawiązać współpracę z pracodawcą właściwym dla zawodu i branży. Podstawą nawiązania współpracy może być umowa, porozumienie, list intencyjny, a zgodni z zapisami art. 68 ust. 7c ustawy Prawo oświatowe taka współpraca może polegać w szczególności na: tworzeniu klas patronackich, przygotowywaniu propozycji programu nauczania dla zawodu przez pracodawcę, realizacji kształcenia zawodowego, w tym praktycznej nauki zawodu, we współpracy z pracodawcą, wyposażeniu warsztatów lub pracowni szkolnych, organizacji egzaminów zawodowych, doskonaleniu nauczycieli kształcenia zawodowego, realizacji doradztwa zawodowego i promocji kształcenia zawodowego.

Obowiązek dla dyrektora szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe do nawiązania współpracy z pracodawcą będzie miał zastosowanie w roku szkolnym 2019/2020 i 2020/2021 do szkół rozpoczynających kształcenie w nowych zawodach, a od roku szkolnego 2022/2023 i w kolejnych latach szkolnych do wszystkich szkół prowadzących kształcenie zawodowe. Obowiązek ten nie dotyczy branżowych szkół II stopnia (art. 68 ust. 7d ustawy Prawo oświatowe).

 

Staże uczniowskie

Uczniowie technikum oraz szkoły branżowej I stopnia będą mogli odbywać staż uczniowskie (Art. 121a ustawy Prawo oświatowe) w okresie nauki na podstawie umowy o staż uczniowski zawartej pomiędzy pracodawcą przyjmującym ucznia na staż, a uczniem lub rodzicami niepełnoletniego ucznia. Staż uczniowski będzie odpłatny lub nieodpłatny.

W trakcie stażu uczniowskiego uczeń będzie realizował wybrane zagadnienia z programu nauczania w zakresie praktycznej nauki zawodu realizowanego w szkole, do której uczęszcza lub wykraczające poza ten program. Zakres zagadnień realizowanych w czasie stażu jest ustalany z dyrektorem szkoły. W przypadku, gdy staż uczniowski obejmuje wybrane zagadnienia z programu nauczania, dyrektor szkoły może zwolnić ucznia z obowiązku odbycia praktycznej nauki zawodu w całości lub w części na podstawie zaświadczenia od pracodawcy.

Okres odbytego stażu uczniowskiego będzie się zaliczał się do okresu zatrudnienia. Podstawę zaliczenia okresu odbytego stażu uczniowskiego stanowi zaświadczenie wydane przez podmiot przyjmujący na staż uczniowski.

Staże uczniowskie będą odbywać także uczniowie czteroletniego technikum (art. 101 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r.).

 

Obowiązek przystępowania przez uczniów do egzaminów zawodowych

Od 1 września 2019 r. egzamin zawodowy będzie obowiązkowym egzaminem. Przystąpienie do egzaminu zawodowego będzie warunkiem ukończenia szkoły lub promocji do następnej klasy, po spełnieniu pozostałych, dotychczasowych warunków określonych w przepisach prawa oświatowego. Skład komisji egzaminacyjnych izb rzemieślniczych powoływanych do przeprowadzania etapu praktycznego egzaminu czeladniczego będzie poszerzony o egzaminatora wybieranego z list egzaminatorów okręgowych komisji egzaminacyjnych.

 

Branżowe szkoły II stopnia

Kształcenie w szkole branżowej II stopnia będzie się odbywać dwutorowo: kształcenie ogólne uczniów zgodnie z ramowym planem nauczania dla branżowej szkoły II stopnia oraz kształcenie zawodowe na kwalifikacyjnych kursach zawodowych.

Klasyfikowanie i promowanie uczniów będzie się odbywać po każdym semestrze na podstawie egzaminów semestralnych przeprowadzanych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych

Kształcenie będzie się odbywać w formie dziennej (kształcenie odbywa się 5 dni w tygodniu) lub w formie stacjonarnej (kształcenie odbywa się 3-4 dni w tygodniu w dowolnych godzinach w ciągu dnia) lub w formie zaocznej (kształcenie odbywa się, co 2 tygodnie przez 2 dni).

W roku szkolnym 2022/2023 dla absolwentów branżowej szkoły I stopnia będących absolwentami dotychczasowego gimnazjum i dla absolwentów branżowej szkoły I stopnia będących absolwentami ośmioletniej szkoły podstawowej należy zorganizować odrębne oddziały, gdyż będą się kształcili w oparciu o różne podstawy programowe kształcenia ogólnego, natomiast kształcenie zawodowe będzie realizowane w oparciu o podstawę programową szkolnictwa branżowego.

 

Szkoły policealne

Nie będzie szkoły policealnej dla młodzieży i dorosłych. W zależności od zawodu w szkole policealnej będzie nauczanie prowadzone w formie dziennej, stacjonarnej lub w formie zaocznej. Absolwent szkoły policealnej, który zda egzamin zawodowy uzyska tytuł „dyplomowanego specjalisty”.

 

Zmiana nazewnictwa w obszarze związanym z egzaminem zawodowym

 

Zmiany dotyczą:

  • nazwy egzaminu: było - egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie – będzie -egzamin zawodowy,
  • nazw dokumentów: było - świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie – będzie certyfikat kwalifikacji zawodowej, a także był - dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe – będzie - dyplom zawodowy.

Ważne! W statucie szkoły należy zawrzeć nowe nazewnictwo.

 

Ujednolicenie pensum nauczycieli praktycznej nauki

...
więcej
< class="item_title"> Archiwalne | Zmiany w kształceniu ponadpodstawowym, co nas czeka? cz. 2

Zmiany w kształceniu na poziomie szkół ponadpodstawowych, to kontynuacja tematyki związanej z reformą oświaty, która od 1 września 2019 roku w sposób zasadniczy dotykać będzie III etapu edukacyjnego. W tym miejscu warto przypomnieć zapisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 z późn. zm) w części dotyczącej organizacji kształcenia ponadpodstawowego, a także opisanych w niej sytuacji dotyczących niepromowania uczniów w różnych typach szkół ponadpodstawowych. Ponadto istotne dla ww. zagadnień będzie uwzględnienie w organizacji pracy szkół nowych form kształcenia zdefiniowanych w ustawie z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 poz. 2245) i znajdujących swoje odzwierciedlenie w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. 2019 poz. 639).

O czym zatem należy pamiętać?

Przede wszystkim o zmieniającej się organizacji kształcenia uwzględniającej jej dwutorowość. Zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami dotychczasowe 3-letnie liceum ogólnokształcące z dniem 1 września 2019 r. stanie się 4-letnim liceum ogólnokształcącym. Na rok szkolny 2020/2021 nie będzie prowadzone już postępowanie rekrutacyjne do klasy I dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego, tym samym od 1 września 2020 r. rozpocznie się stopniowe wygaszanie 3-letniego liceum ogólnokształcącego. Do czasu ukończenia cyklu kształcenia, czyli do 31 sierpnia 2022 r. w oddziałach dotychczasowego 3-letniego liceum uczyć się będą absolwenci ostatniego rocznika wygaszonego gimnazjum. W latach szkolnych 2019/2020–2021/2022 w 4-letnim liceum ogólnokształcącym będą prowadzone klasy dotychczasowego 3-letniego liceum ogólnokształcącego. W związku z powyższym zmieni się sytuacja uczniów, którzy nie uzyskają promocji ww. okresie. Uczeń klasy I dotychczasowego 3 -letniego liceum ogólnokształcącego, który w roku szkolnym 2019/2020 nie otrzyma promocji do klasy II, w roku szkolnym 2020/2021 stanie się uczniem klasy I 4-letniego liceum ogólnokształcącego. Uczeń klasy II dotychczasowego 3-letniego liceum ogólnokształcącego, który w roku szkolnym 2020/2021 nie otrzyma promocji do klasy III, w roku szkolnym 2021/2022 stanie się uczniem klasy II 4-letniego liceum ogólnokształcącego. Uczeń klasy III dotychczasowego 3-letniego liceum ogólnokształcącego, który w roku szkolnym 2021/2022 nie ukończy tej szkoły, w roku szkolnym 2022/2023 stanie się uczniem klasy III 4-letniego liceum ogólnokształcącego.

Natomiast dotychczasowe 4-letnie technikum od 1 września 2019 r. zostanie przekształcone w 5- letnie technikum. Do roku szkolnego 2019/2020 prowadzona będzie rekrutacja do dotychczasowego 4-letniego technikum (dla absolwentów gimnazjum), natomiast na rok szkolny 2019/2020 i późniejsze lata rekrutacja będzie prowadzona do 5-letniego technikum (dla absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej). Oznacza to, że z dniem 1 września 2020 r. nastąpi likwidacja klasy pierwszej 4-letniego technikum, a w następnych latach kolejnych klas. W takiej sytuacji uczeń klasy pierwszej 4-letniego technikum, który nie uzyska promocji do klasy drugiej i nie będzie miał możliwości powtarzania tej klasy w 4-letnim technikum, może kontynuować naukę w klasie pierwszej 5-letniego technikum. Analogicznie uczniowie klas II-IV 4-letniego technikum, którzy nie uzyskają promocji do klasy programowo wyższej, będę mogli kontynuować naukę w odpowiedniej klasie (II-IV) 5-letniego technikum.

Organizacja kształcenia w branżowej szkole I stopnia rozpoczęła się już od roku szkolnego 2017/2018. W okresie przejściowym (lata szkolne 2017/2018- 2019/2020) branżowe szkoły I prowadzą klasy dotychczasowej trzyletniej zasadniczej szkoły zawodowej. Do klas tych będą miały zastosowanie przepisy dotyczące dotychczasowych zasadniczych szkół zawodowych, a co za tym idzie uczniowie tych klas otrzymają świadectwa i dyplomy ustalone dla dotychczasowej zasadniczej szkoły zawodowej. Na rok szkolny 2019/2020 do branżowej szkoły I stopnia będzie przeprowadzana rekrutacja absolwentów gimnazjum oraz rekrutacja absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej. Uczniowie dotychczasowej zasadniczej szkoły zawodowej, którzy nie uzyskają promocji do klasy programowo wyższej będą kontynuowali naukę w odpowiedniej klasie branżowej szkoły I stopnia tj. uczeń klasy III zasadniczej szkoły zawodowej, który w roku szkolnym 2018/2019 nie ukończy tej szkoły od roku szkolnego 2019/2020 staje się uczniem klasy III branżowej szkoły I stopnia.

Branżowa szkoła II stopnia, nowy typ szkoły ponadpodstawowej, rozpocznie swoją działalność 1 września 2020 r., w związku z tym pierwsza rekrutacja kandydatów zostanie przeprowadzona na rok szkolny 2020/2021.

Branżowa szkoła II stopnia i szkoła policealna będą funkcjonowały bez podziału na szkoły dla młodzieży i dla dorosłych, jako szkoły, w których kształcenie, w zależności od zawodu będzie mogło być prowadzone w formie dziennej, stacjonarnej lub zaocznej.

Do szkół policealnych rekrutacja będzie prowadzona analogiczne do obecnie prowadzonej rekrutacji do szkół policealnych dla dorosłych. Klasyfikowanie i promowanie będą również takie same jak w przypadkach obecnego klasyfikowania i promowania w szkołach policealnych dla dorosłych (art. 44z i 44za ustawy o systemie oświaty). Co do zasady w szkole policealnej będzie prowadzone kształcenie w tych zawodach, które w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego nie będą przypisane do kształcenia w technikum. Wyjątki od tej zasady zostały wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego  oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 316). Ponadto kształcenie w kwalifikacjach wyodrębnionych w zawodach kształconych w szkole policealnej będzie możliwe wyłącznie dla osób posiadających, co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe. W związku ze zmianami w kształceniu w szkołach policealnych, w katalogu kwalifikacji pełnych w art. 8 ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji został wyodrębniony przepis dotyczący 5 poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji. Dodany do art. 8 pkt 7a będzie obowiązywał od dnia 1 września 2019 r. i jest konsekwencją zmian wprowadzonych ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w której zamieszczono tytuł dyplomowanego specjalisty i dyplomowanego specjalisty technologa, a fakt uzyskania świadectwa dyplomowanego specjalisty i świadectwa dyplomowanego specjalisty technologa potwierdza nadanie kwalifikacji na poziomie 5 Polskiej Ramy Kwalifikacji.

 

Zintegrowany System Kwalifikacji

     W konsekwencji ww. informacji zasadne jest odwołanie się do zapisów ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. Celem jej legislacji było przede wszystkim doprowadzenie do porównywalności dyplomów i certyfikatów, do określenia jakości kursów i szkoleń. Osiągnięto to poprzez utworzenie Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji (ZRK), czyli elektronicznego systemu zawierającego kompendium informacji o wszystkich możliwych do zdobycia w Polsce kwalifikacjach, również tych nadawanych poza szkolnictwem wyższym i systemem oświaty. Ustawa zawiera wyjaśnienia używanych w niej pojęć ustawowych. I tak przez pojęcie kwalifikacji pełnych należy rozumieć kwalifikacje nadawane wyłącznie w ramach systemu oświaty, po ukończeniu określonych etapów kształcenia oraz kwalifikacje pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia w rozumieniu ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Kwalifikacje cząstkowe to kwalifikacja w zawodzie, o której mowa w art. 3 pkt 19 ustawy o systemie oświaty, potwierdzana dyplomami i świadectwami czeladniczymi uzyskiwanymi po przeprowadzeniu egzaminu w zawodach przewidzianych w art. 3 ust. 3a ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle i na innej drodze. Kwalifikacje rynkowe oznaczają kwalifikacje nieuregulowane przepisami prawa, których nadawanie odbywa się na zasadzie swobody działalności gospodarczej. Głównym narzędziem systemu jest ośmiopoziomowa Polska Rama Kwalifikacji (PRK). Gromadzi wymagania dotyczące wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych. Służy do klasyfikowania kwalifikacji włączanych do ZSK według poszczególnych poziomów PRK. Poziom PRK to zakres i stopień złożoności wymaganych efektów uczenia się dla kwalifikacji danego poziomu, sformułowanych za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się. Wykaz poziomów PRK, które przypisuje się do kwalifikacji pełnych, wymienia art. 8 (począwszy od świadectwa ukończenia szkoły podstawowej - pkt 1 aż do dyplomu doktorskiego - pkt 11). Z założenia ustawa ma zatem w sposób prawny wspomóc uczniów w osiągnięcia przez nich sukcesu na rynku pracy proponując kompleksowy system uznawalności kwalifikacji - tych zdobywanych w ramach form szkolnych, jak i pozaszkolnych, w tym u pracodawców.

 


Przejdź do części 1


 

 

Podstawa prawna:

...
więcej
< class="item_title"> Archwialne | Prawo oświatowe w okresie epidemii kompendium informacji

Nie milknął echa związane z obligatoryjnym zawieszeniem zajęć od 16 do 25 marca. Sytuacja zmienia się dynamicznie, pojawia się coraz to więcej pytań związanych z organizacją pracy szkoły w tych dniach i wypłatą wynagrodzenia, również w kontekście pracy obsługi, ale i pracy samych nauczycieli chociażby online. Zebraliśmy i usystematyzowaliśmy  informacje dotyczące  przepisów i pojawiających się komunikatów w tej sprawie.

 

Ograniczenie funkcjonowania szkół dotyczy tylko prowadzenia zajęć

Czasowe ograniczenie funkcjonowania jednostek systemu oświaty polega na zawieszeniu prowadzenia działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Dotyczy to również zajęć indywidulanego nauczania, czy obowiązkowego wychowania przedszkolnego (§ 3 rozporządzenia MEN z 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19:

http://dziennikustaw.gov.pl/D2020000041001.pdf#page=1&zoom=auto,-158,848)

Formalnie jako zakłady pracy placówki funkcjonują. Proszę zwrócić uwagę, że jednostki systemu oświaty nie zostały zamknięte, tylko ograniczono ich działalność do zakazu prowadzenia zajęć – działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Czas pracy nauczycieli to nie tylko realizowanie zajęć w ramach pensum (dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych), ale również wykonywanie innych zadań.

Czas pracy nauczyciela wynosi 40 godzin tygodniowo. Na te  40 godzin składają się:

  • zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz (tzw. pensum)
  • inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów;
  • zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym (art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela).

W okresie zawieszenia działania szkół od 16 do 25 marca nauczyciele nie realizują jedynie pensum, co oznacza, ze mogą  wykonywać pozostałe czynności jak wypełnianie dokumentacji przebiegu nauczania, przygotowywanie sal, uczestniczenie w radach pedagogicznych, wykonywanie zadań w ramach powołanych zespołów nauczycieli, kontaktowanie się z rodzicami uczniów – generalnie wszystko co mieści się w tzw. zadaniach statutowych (z wyjątkiem realizacji zajęć opiekuńczych i wychowawczych uwzględniających potrzeby i zainteresowania uczniów) i zdaniach związanych z przygotowywaniem się do zajęć. O tym czy i jakie zadania będzie realizował nauczyciel decyduje dyrektor. Może on zdecydować, że nauczyciele pozostają w domach i  co najwyżej kontaktują się z uczniami  za pośrednictwem dziennika elektronicznego, czy innych narzędzi informatycznych wskazanych przez MEN:

https://ecrkbialystok.com.pl/index.php/aktualnosci_sg/467-praca-zdalna-z-uczniem-rekomendacje-men

 

Nauczyciele nie mogą prowadzić zajęć pensum online

Przy obecnym brzmieniu przepisów jest to nieprawidłowe. Rozporządzenie MEN zawiesiło działalności dydaktyczną szkół w całej rozciągłości bez żadnych wyjątków co oznacza, że prowadzenie zajęć pensum online jest niedopuszczalne. O zmiany w tym zakresie postuluje ZNP – aby w drodze wyjątku umożliwić prowadzenie fakultatywnych zajęć dydaktycznych za pośrednictwem internetu. Można jednak organizować inne internetowe zajęcia np.  wirtualne kluby zdobywców wiedzy, odkrywców świata, ligi matematyczne, konkursy plastyczne, powtórki materiałów, itd.

W województwie kujawsko-pomorski od poniedziałku 16 marca rusza e-Szkoła. Przynajmniej na początku będą to lekcje dla ósmoklasistów i maturzystów: 

https://www.kujawsko-pomorskie.pl/informacje-prasowe/35522-epidemia-covid-19-otwieramy-wirtualna-szkole

Zakłada się, że są to lekcje przygotowujące uczniów do zbliżających się egzaminów, a nie lekcje związane z realizacją podstawy programowej w takiej formie, z ocenianiem, obowiązkowym udziałem.

Z informacji MEN wynika, że w przypadku potrzeby przedłużenia okresu zawieszania zajęć po 25 marca, zostaną wprowadzone niezbędne regulacje umożliwiające realizowanie programu online, w tym zmiany związane z organizacją roku szkolnego.

 

Nauczyciele pozostają w gotowości do pracy

Zawieszenie zajęć nie prowadzi automatycznie do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy.  

MEN zaproponowało, by uznać że nauczyciele pozostają do dyspozycji dyrektorów i są w gotowości do pracy. Wynika to wprost z komunikatu MEN:

https://www.gov.pl/web/edukacja/zawieszenie-zajec-w-szkolach

Jak czytamy:

„W okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty nauczycielom pozostającym w gotowości do pracy przysługuje wynagrodzenie ustalone na podstawie Kodeksu Pracy (art. 81 § 1).

Zgodnie z decyzją Ministra Edukacji Narodowej w dniach 12 i 13 marca br. nauczyciele zobowiązani są do prowadzenia zajęć opiekuńczych. Ponieważ od 16 marca br. uczniowie nie uczęszczają na zajęcia, nauczyciele pozostają do dyspozycji dyrektora szkoły i są w gotowości do wykonywania pracy. 

Do decyzji dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki należy zarówno decyzja o organizacji pracy nauczycieli w okresie zawieszenia działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, jak i sposobie realizacji gotowości do pracy.”

 

Nauczyciele mogą, ale nie muszą przebywać w szkole

Formalnie nie ma zakazu przebywania w miejscu pracy nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. Co za tym idzie nauczyciele pozostają w dyspozycji pracodawcy, w zależności od decyzji dyrektora – w jednostce oświatowej lub w domu. W tym przypadku MEN odwołuje się do art. 81 Kodeksu pracy wskazując, że nauczyciele są w gotowości do pracy.

W ocenie MEN to „Do decyzji dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki należy zarówno decyzja o organizacji pracy nauczycieli w okresie zawieszenia działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, jak i sposobie realizacji gotowości do pracy.”

 

Przy takim założeniu pracownik pozostający w dyspozycji pracodawcy oczekuje na możliwość podjęcia pracy na terenie zakładu pracy lub w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę (wyrok Sądu Najwyższego, III PK 99/14). Do dyrektora należy organizacja pracy szkoły w dniach zawieszenia zajęć i właściwe zaplanowanie pracy nauczycieli. Dyrektor decyduje, czy wszyscy nauczyciele będą tego dnia wykonywać zadania służbowe na terenie szkoły, czy też nie. Niektóre z nich nie będą wymagały obecności nauczycieli w szkole. Trochę to przypomina organizację pracy w dni wolne od zajęć w szkołach feryjnych (oczywiście poza możliwością prowadzenia zajęć opiekuńczych). Dyrektor może zdecydować, że nikt nie będzie przebywał w szkole. Zatem finalnie sam rozstrzyga o sposobie realizowania gotowości.

Z informacji jakie pojawiają się w obiegu publicznym różnie to wygląda w rożnych częściach kraju. Niekiedy pewne rozwiązani są sugerowane przez organy prowadzące.

W tej sprawie ZNP 12 i 13 marca wystąpiło do MEN i premiera o pilną zmianę przepisów, w ten sposób, aby zamknąć szkoły i placówki oświatowe w celu ograniczenia do minimum obecności pracowników na terenie szkół i placówek oświatowych: 

https://znp.edu.pl/potrzebna-jest-nowelizacja-przepisow-ws-zawieszenie-zajec-w-kontekscie-obecnosci-pracownikow/

 

Pracownicy administracji i obsługi świadczą pracę

Przynajmniej jest takie założenie. Wynika to z tego, że przecież ograniczenie działalności jednostek oświatowych dotyczy zawieszenia zajęć, a nie zawieszenia działania jednostek jako zakładów pracy. Zatem formalnie zawieszenie działalności dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej nie oznacza, że pracownicy administracji i obsługi nie mają do wykonania żadnych zadań. Zawieszenie zajęć nie wpływa na wykonywanie zadań przez pracowników niepedagogicznych. Pracownicy administracji i obsługi normalnie świadczą prace.

Jak czytamy w dalszej części komunikatu MEN:

...
więcej
< class="item_title"> Co oznacza dla szkoły orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego?

Określenie kształcenie specjalne związane jest ze stwierdzeniem przez zespół orzekający funkcjonujący w publicznej poradni psychologiczno - pedagogicznej, że uczeń, ze względu na swoje problemy ze zdrowiem czy dysfunkcje intelektualne, wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Orzeczenie wydawane jest na wniosek rodziców/prawnych opiekunów lub osób (podmiotów) sprawujących pieczę zastępczą nad dzieckiem, którzy do wniosku skierowanego do zespołu orzekającego dołączają dodatkową, posiadaną dokumentację: wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich, w tym zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka. Prawo do specjalnej organizacji kształcenia w szkole przysługuje uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną z uwagi na niepełnosprawność. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego otrzymują uczniowie:

  • niesłyszący,
  • słabosłyszący,
  • niewidomi,
  • słabowidzący,
  • z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,
  • z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym,
  • z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,
  • z niepełnosprawnościami sprzężonymi,
  • z niedostosowaniem społecznym,
  • zagrożeni niedostosowaniem społecznym.

Uczniowie ci mogą pobierać naukę we wszystkich rodzajach przedszkoli oraz typach i rodzajach szkół publicznych i niepublicznych. Warto podkreślić iż, jeśli taka jest decyzja rodziców, uczniowie mają prawo uczyć się w przedszkolu lub szkole najbliższej miejsca zamieszkania.

 

A zatem, jakie zadania w takiej sytuacji mają nauczyciele?

Dostarczenie przez rodziców ww. orzeczenia oznacza, że każda jednostka oświatowa musi sprostać dodatkowym obowiązkom określonym w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2017 poz. 1578 z późn. zm.), tj. zapewnić:

  • realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego;
  • warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów;
  • zajęcia specjalistyczne, inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów,
    w szczególności zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne;
  • integrację uczniów ze środowiskiem rówieśniczym, w tym z uczniami pełnosprawnymi;
  • przygotowanie uczniów do samodzielności w życiu dorosłym.

Dla każdego ucznia, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, opracowuje się w szkole indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET), na podstawie wcześniej przeprowadzonej wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia. Wiąże się to oczywiście z przygotowaniem tych dokumentów na zasadach określonych przepisami. Jakie będą w związku z tym obowiązki i zadania szkoły?

 

IPET

Dostarczenie przez rodziców do szkoły orzeczenia zobowiązuje dyrektora do zastosowania przepisów związanych z organizacją kształcenia specjalnego, których najważniejszym obowiązkiem jest opracowanie IPET-u. Z zapisów przywołanego rozporządzenia wynika termin opracowania tego dokumentu. Został on określony w § 6 ust. 5, i wskazuje, iż  program opracowuje się na okres, na jaki zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w terminie:

1) do dnia 30 września roku szkolnego, w którym uczeń rozpoczyna od początku roku szkolnego kształcenie, albo

2) 30 dni od dnia złożenia w placówce oświatowej orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Wyżej wymienione zapisy wskazują na obowiązek ich przestrzegania, a zatem fakt dostarczenia przez rodziców orzeczenia powinien być odnotowany przez upoważnione do tego osoby (najczęściej dokonują tego pracownicy sekretariatu lub wychowawcy) na wpływającym dokumencie. Jest to bardzo istotna kwestia ze względu na konieczność dotrzymania terminów określonych przepisami.

Program opracowuje zespół, który tworzą nauczyciele i specjaliści, prowadzący zajęcia z uczniem, jednak, co wynika z zapisów w § 6 ust. 6 pracę zespołu koordynuje wyznaczony przez dyrektora wychowawca albo nauczyciel lub specjalista prowadzący zajęcia z dzieckiem. Do zadań członków zespołu należy oczywiście opracowanie IPET-u, ale również udział w obligatoryjnych spotkaniach zespołu, które odbywają się w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż dwa razy w roku szkolnym. W związku z powyższym następnym istotnym zadaniem dyrektora będzie formalne powołanie w/w zespołu i wskazanie jego koordynatora.

Rodzice ucznia mają prawo uczestniczyć w spotkaniach zespołu, a także w opracowaniu i modyfikacji programu oraz dokonywaniu wielospecjalistycznych ocen. Obowiązkiem dyrektora jest pisemne zawiadamianie rodziców o terminie każdego spotkania zespołu i możliwości uczestniczenia w tym spotkaniu. Ponadto dyrektor jest odpowiedzialny za przekazanie rodzicom dziecka kopii wielospecjalistycznej oceny oraz indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego. Przeniesienie upoważnienia do realizacji ww. zadań na inną wskazaną przez dyrektora osobę i sama ich realizacja powinny odbywać się na zasadach określonych w szkole.

 

Wielospecjalistyczna ocena funkcjonowania ucznia

Wielospecjalistyczna ocena funkcjonowania ucznia to złożony proces rozpoznania, którego celem jest ocena poziomu wiedzy i umiejętności, potrzeb, zakresu możliwości i ograniczeń. Powinna odbywać się w warunkach naturalnych placówki. Ma charakter diagnozy funkcjonalnej, czyli rozpoznawania możliwości radzenia sobie w różnych kontekstach, uwarunkowań środowiska, w którym dziecko przebywa, analizy mechanizmów wpływających na aktywność dziecka w określonych, konkretnych okolicznościach. Forma dokumentowania zdobytej wiedzy może być różna, nie ma przyjętego wzoru, formularza wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia. Może być to zeszyt, karta, arkusz. Ważne, aby znalazły się w nim wyczerpujące informacje zdobyte przez wszystkich członków zespołu specjalistów, nauczycieli, wychowawców. Istotna jest wobec powyższego wspólna decyzja zespołu dotycząca jej zawartości, układu, czy też formy graficznej. Nie ma co to tego wątpliwości, że powinien być to dokument czytelny dla wszystkich podmiotów z niego korzystających.

Podobnie jak w przypadku wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia, nie ma jednego obowiązującego wzoru arkusza indywidualnego programu edukacyjno - terapeutycznego. Przy jego opracowywaniu należy jednak uwzględnić zapisy § 6 ust.1  rozporządzenia w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych. Można tam odnaleźć obszary tematyczne, które w zależności odpowiednio dostosowane do potrzeb ucznia będą stanowić jego zakres. W tym miejscu należy podkreślić, że IPET jest dokumentem indywidualnym, a zatem warto i w codziennej pracy należy go uzupełniać, modyfikować, w miarę potrzeb i poznawania ucznia. Jeśli w wyniku wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia stwierdzono, że proponowane formy zajęć nie znajdują uzasadnienia, to należy dokonać modyfikacji przyjętego programu pracy z uczniem. Temu służą spotkania zespołu, regularna ocena funkcjonowania, bieżąca obserwacja pedagogiczna i kontakty z rodzicami. I tutaj kolejny obowiązek dla szkoły, ponieważ o wszystkich zmianach w programie należy poinformować rodziców oraz nauczycieli w sposób ustalony w placówce.

 

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Na szczególną uwagę zasługuje pomoc psychologiczno – pedagogiczna, której zakres tematyczny obejmuje wspominany wyżej IPET. Program powinien zawierać formy i okres udzielania dziecku pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Do form pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej w przedszkolu, zgodnie z zapisami § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017 poz. 1591 z późn. zm.), zaliczają się m.in. zajęcia rozwijające uzdolnienia oraz specjalistyczne (korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne, inne o charakterze terapeutycznym). Godzina tych zajęć trwa 45 minut przy czym dopuszcza się ich prowadzenie w czasie dłuższym lub krótszym niż 45 minut, z zachowaniem ustalonego dla dziecka łącznego tygodniowego czasu tych zajęć, jeżeli jest to uzasadnione jego potrzebami (§ 16 ust. 1 i 2). W związku z powyższym w indywidualnym programie edukacyjno - terapeutycznym należy szczegółowo opisać, jakie formy wsparcia będę realizowane, wykorzystując powyższy katalog możliwości, a także przez kogo oraz w jakim wymiarze godzin i przez jaki czas.

 

Zajęcia rewalidacyjne

Indywidualny program edukacyjno – terapeutyczny określa również zajęcia rewalidacyjne, jakie

...
więcej
< class="item_title"> Czy należy się odszkodowanie uczniowi za okulary rozbite podczas zajęć w-f?

Szkoła odpowiada za zniszczenie okularów na terenie szkoły, również podczas zajęć, niezależnie czy tą są zwykłe okulary czy tzw. sportowe, zatem odpowiedź brzmi: tak.

 

Okulary na zajęciach w-f

Kwestia noszenia okularów na zajęciach wychowania fizycznego nie jest prawnie uregulowana. Jednym z przepisów które mogą mieć potencjalne zastosowanie jest § 31 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach. Niestety nie odnosi się on jednak do noszenia okularów w czacie zajęć w-f. Wskazuje jedynie, że stopień trudności i intensywności ćwiczeń dostosowuje się do aktualnej sprawności fizycznej i wydolności ćwiczących. Przewiduje możliwość zwolnienia z ćwiczeń w danym dniu przez nauczyciela. Odnosi się również do stanu technicznego urządzeń i sprzętu sportowego.

Jeśli uczeń ma niewielką wadę wzroku i radzi sobie bez okularów, to powinien je zdejmować i zakładać po lekcji wychowania fizycznego. W innym przypadku wskazaniami do prowadzenia zajęć powinny być wyniki profilaktycznych badań lekarskich, których elementem jest kwalifikacja lekarska do zajęć wychowania fizycznego i uprawiania sportu szkolnego. W zależności od wady lub schorzenia narządu wzroku lekarz wskaże rodzaje zajęć, których uczeń ma unikać podczas lekcji.

Co istotne to, że szkoła nie może wymagać od rodziców uczniów noszących okulary pisemnych oświadczeń wyrażających zgodę na ćwiczenie w okularach na zajęciach wychowania fizycznego. Takie oświadczenie, nawet jeżeli zostanie złożone, nie uchroni szkoły od odpowiedzialności.

 

Zwolnienie ucznia z określonych zajęć

Szkoła powinna ustalić zasady, których stosowanie zapewni uczniom bezpieczeństwo na zajęciach WF i powiadomić o nich rodziców. Tym, którzy będą mieli zastrzeżenia należy wyjaśnić, na jakie niebezpieczeństwa mogą być narażone ich dzieci.

Należy również poinformować rodziców o możliwości:

  • zwolnienia ucznia z wykonywania określonych ćwiczeń fizycznych na podstawie opinii wydanej przez lekarza, na czas określony w tej opinii,
  • zwolnienia ucznia z realizacji zajęć wychowania fizycznego na podstawie opinii o braku możliwości uczestniczenia ucznia w tych zajęciach wydanej przez lekarza, na czas określony w tej opinii

(§ 4 rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych)

Wada wzroku co do zasady nie stanowi przeciwwskazania do udziału w zajęciach wychowania fizycznego, ale noszenie w czasie ćwiczeń okularów codziennego użytku niesie ze sobą poważne zagrożenia. Zatem nauczyciel w takiej sytuacji powinien według zasad zapewnić wszystkim uczniom bezpieczeństwo oraz ochronę ćwiczących przed urazami i wypadkami.

 

A co jeżeli okulary zostaną zniszczone?

Formalnie za uczniów pozostających pod opieka i nadzorem nauczycieli odpowiada szkoła. W sprawie dotyczącej odpowiedzialności odszkodowawczej za zniszczone okulary mają zastosowanie przepisy prawa cywilnego. Podstawowym przepisem w tym zakresie jest art. 427 Kodeksu cywilnego.  

Z roszczeniem o naprawienie szkody mogą wystąpić do sądu rodzice dziecka, któremu zniszczono okulary, wskazując odpowiedzialność za zaniechanie nadzoru. Ciężar udowodnienia wyrządzenia szkody spoczywać będzie na rodzicach dziecka pokrzywdzonego. Nauczyciel może uwolnić się od odpowiedzialności, gdy udowodni, że nadzór był sprawowany należycie, a szkoda i tak nastąpiłaby przy starannym wykonywaniu pieczy nad uczniem (art. 427).

Zatem, warunkiem tej odpowiedzialności jest naruszenie obowiązku nadzoru lub niestaranne jego sprawowanie przez nauczyciela. Szkoła zwolni się więc z odpowiedzialności za szkodę, jeżeli wykaże, że uczniowie pozostawali pod nadzorem nauczyciela, którego zachowanie nie mogło wpłynąć na powstanie szkody, w postaci zniszczenia okularów.

W związku z odpowiedzialnością za szkodę, szkoły i nauczyciele często objęci są ubezpieczeniami od odpowiedzialności cywilnej. W takich sytuacjach odszkodowania za szkody wyrządzone w czasie zajęć szkolnych wypłacają towarzystwa ubezpieczeniowe.

 

Podstawa prawna:

  • § 31 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. NR 6 poz. 69 ze zm.),
  • § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 373),
  • art. 415, art. 426, art. 427 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.).

 

Dariusz Skrzyński

03-03-2020

 

więcej
< class="item_title"> Czy nauczyciel może zarekwirować telefon komórkowy ucznia?

Społeczność szkolna może funkcjonować tylko wtedy, gdy ustali sobie jasne zasady. To wszystkim ułatwia życie, bo wiadomo, co jest dopuszczalne i czego się w danej sytuacji spodziewać. Ważne, by zasady te były jasno sprecyzowane i by nie naruszały prawa powszechnego.

Statut szkoły może zabraniać korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w trakcie trwania zajęć. Nauczyciel może nakazać wyłączenie urządzenia lub umieszczenie go w widocznym miejscu na czas trwania lekcji. Szkoła nie ma jednak uprawnień do rekwirowania przedmiotów należących do uczniów. Osoby pełnoletnie lub rodzice osób niepełnoletnich mogą w każdej chwili zażądać zwrotu należących do nich, a przetrzymywanych przez szkołę, rzeczy.

Pozbawienie prawa korzystania z telefonu po zakończeniu zajęć może być stosowane jako środek wychowawczy w stosunku do niepełnoletnich uczniów, powinno się to jednak odbywać za wiedzą i zgodą ich prawnych opiekunów, zgodnie z postanowieniami statutu.

Jeżeli szkoła wprowadzi obowiązek pozostawienia telefonów komórkowych na czas trwania zajęć w depozycie, ponosi odpowiedzialność za wynikłe z tego szkody (np. kradzież czy uszkodzenie sprzętu), a uczeń pełnoletni musi mieć zapewnioną możliwość dostępu do urządzenia kiedy tylko uzna to za konieczne.

Nawet w sytuacji, w której telefon komórkowy został zarekwirowany zgodnie z zasadami obowiązującymi w szkole, przeglądanie jego zawartości przez osoby trzecie, np. nauczycieli, stanowi naruszenie prawa do prywatności i jako takie jest niezgodne z prawem.

 

Źródło: https://www.rpo.gov.pl/pl/content/czy-nauczyciel-moze-zarekwirowac-telefon-komorkowy-ucznia

więcej
< class="item_title"> Czy pełnoletni uczeń może sam usprawiedliwiać swoje nieobecności - niezależnie od zapisów w statucie szkoły?

Uczeń, który staje się osobą pełnoletnią, czyli osiąga wiek 18 lat może samodzielnie wpływać na swoją sytuację prawną uzależnioną uprzednio od działania jego przedstawicieli ustawowych - rodziców lub opiekunów (art. 92 i 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Tym samym z chwilą uzyskania pełnoletności nabywa on m. in. uprawnienia do usprawiedliwiania swojej nieobecności na zajęciach szkolnych.

Zgodnie z art. 99 pkt 2 Prawa oświatowego, statut szkoły określa zasady usprawiedliwiania, w określonym terminie i formie, nieobecności na zajęciach edukacyjnych, w tym formy usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie. 

Formą usprawiedliwienia nieobecności może być oświadczenie o przyczynie nieobecności. Uczeń pełnoletni może je napisać sam, ale powinno ono podlegać ocenie nauczyciela co do okoliczności podanych jako powód nieobecności ucznia w szkole.

Zatem uczeń pełnoletni ma prawo do usprawiedliwiania swojej nieobecności na zajęciach w terminie i formie wskazanej w statucie. Statuty nie mogą tutaj wprowadzać zapisów ograniczających ustawowe uprawnienia pełnoletniego ucznia.

 

Poniżej przedstawiamy także linki do stanowisk różnych podmiotów dotyczących usprawiedliwiania nieobecności przez osoby pełnoletnie:

 

Podstawa prawna:

  • art. 99 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1148),
  • art. 92, art. 95, art. 98 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2086).

 

Dariusz Skrzyński

02-03-2020

 

więcej
< class="item_title"> Czy potrzebna jest uchwała rady pedagogicznej zmieniająca dni wolne od zajęć?

Zasady i tryb ustalania dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych określają w zależności od typu szkoły przepisy § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1603 ze zm.) lub § 5 i 6a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 18.04.2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 ze zm.). 

W roku szkolnym 2019/2020 jest dopuszczalna na podstawie § 11o ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 493 ze zm.). Stanowi on, że w roku szkolnym 2019/2020 dodatkowe dni wolne od zajęć dydaktyczno-wychowawczych, o których mowa w przepisach w sprawie organizacji roku szkolnego, ustalone przez dyrektora szkoły lub placówki na rok szkolny 2019/2020, mogą być zmienione przez dyrektora szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, i przeznaczone na dni, w których w szkole lub placówce odbywa się, zgodnie z komunikatem dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, odpowiednio:

1)       egzamin ósmoklasisty;

2)       egzamin gimnazjalny;

3)       egzamin maturalny;

4)       egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie;

5)       egzamin zawodowy.

W przypadku zmiany dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych dyrektor niezwłocznie informuje nauczycieli, uczniów oraz ich rodziców o zmienionych w roku szkolnym 2019/2020 dodatkowych dniach wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Łączny wymiar dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych w roku szkolnym 2019/2020 ustalony przez dyrektora szkoły lub placówki na rok szkolny 2019/2020 nie ulega zmianie.

Zatem dyrektor może, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, zmienić terminy dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych, ustalając je w dni, w których w szkole odbędą ww. egzaminy zgodnie z komunikatem dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 24 kwietnia 2020 r. w sprawie harmonogramu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty, egzaminu gimnazjalnego oraz egzaminu maturalnego w 2020 r.

 

Dariusz Skrzyński

27-05-2020

 

więcej
< class="item_title"> Czy w statucie można zastrzec termin rezygnacji z zajęć WDŻ?

Zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego zajęcia z Wychowania do życia w rodzinie nie są zajęciami obowiązkowymi, a rodzice (opiekunowie prawni) bądź też pełnoletni uczeń mogą złożyć rezygnację z udziału w zajęciach:

 

§4. 

  1. Uczeń niepełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli jego rodzice zgłoszą dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału ucznia w zajęciach.
  2. Uczeń pełnoletni nie bierze udziału w zajęciach, jeżeli zgłosi dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację ze swojego udziału w zajęciach.
  3. Zajęcia nie podlegają ocenie i nie mają wpływu na promocję ucznia do klasy programowo wyższej ani na ukończenie szkoły przez ucznia.

 

§ 4  wskazuje, iż rodzice ucznia niepełnoletniego lub sam pełnoletni uczeń w dowolnym momencie roku szkolnegomogą zgłosić pisemnie rezygnację z udziału w zajęciach wychowania do życia w rodzinie. Przepisy nie precyzują terminów w tym zakresie. Zatem w statucie szkoły nie należy zamieszczać sztywnego terminu składania rezygnacji z zajęć, gdyż przepisy prawa nie przewidują ograniczenia w składaniu tegoż oświadczenia woli.

 

Podstawa prawna:

 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (Dz.U. 1999 Nr 67 poz. 756 z późn. zm.) - art. 4

 

Dariusz Skrzyński

15-11-2019

więcej
< class="item_title"> Czy zajęcia rozwijające zainteresowania powinny być oceniane i wykazane w arkuszu ocen i na świadectwie?

Zajęcia rozwijające zainteresowania są podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły (art. 109 ust. 1 pkt 6 ustawy – Prawo oświatowe).

 

Art. 109

  1. Podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły są:

1)  obowiązkowe zajęcia edukacyjne, do których zalicza się zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia ogólnego i z zakresu kształcenia w zawodzie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3, w tym praktyczną naukę zawodu, a w przypadku szkół artystycznych - zajęcia edukacyjne artystyczne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1a;

2) dodatkowe zajęcia edukacyjne, do których zalicza się:

a) zajęcia z języka obcego nowożytnego innego niż język obcy nowożytny nauczany w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 1,

b) zajęcia, dla których nie została ustalona podstawa programowa, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania;

3) zajęcia rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych;

4) zajęcia prowadzone w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych;

5) zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej;

6) zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności w celu kształtowania ich aktywności i kreatywności;

7) zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego.

Zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów realizowane są w szkołach w ramach godzin do dyspozycji dyrektora szkoły, a ich wymiar dla poszczególnych typów szkół został określony w rozporządzeniu MEN w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.

Zajęcia te nie są zajęciami obowiązkowymi dla uczniów, ponieważ nie są przeznaczane na zwiększenie wymiaru zajęć obowiązkowych, ani na dodatkowe zajęcia edukacyjne. Zajęcia prowadzone w ramach godzin do dyspozycji dyrektora szkoły nie podlegają więc ocenianiu.

W związku z tym nie podlegają zamieszczaniu w arkusz ocen ucznia i na świadectwie.

Na świadectwie szkolnym znajdują się oceny z zajęć edukacyjnych obowiązkowych i dodatkowych (art. 109 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe). Nie wymienia się więc w świadectwie zajęć nieobowiązkowych takich jak: zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności w celu kształtowania ich aktywności i kreatywności. Wynika to z przepisów ustawy o systemie oświaty (art. 44f ust. 2 i 3, art. 44q ust. 1 pkt 1) oraz rozporządzenia w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków (ust. 1 i 11 załącznika nr 1).

 

Podstawa prawna:

  • art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.),
  • art. 44f ust. 2 i 3, art. 44q ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1481),
  • rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2019 r. poz. 639),
  • zał. Nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków (Dz.U. z 2019 r. poz. 1700).

 

Dariusz Skrzyński

23-10-2019

więcej
< class="item_title"> Doradztwo zawodowe - program czy system?

Ostatnie zmiany w przepisach prawa oświatowego sprawiły, że coraz częściej dochodzi do nieporozumień związanych z tym, jakie dokumenty opisujące sposób realizacji zadań z zakresu doradztwa zawodowego każda szkoła powinna opracować. A następnie – co oczywiste – realizować to, co w dokumentach tych zostało zapisane. Szczególnie dużo niejasności budzi słowo program, który funkcjonuje w dwóch, zupełnie różnych kontekstach znaczeniowych. Uporządkujmy więc obowiązującą terminologię związaną z tym obszarem pracy szkoły.

Każda szkoła musi określić zasady funkcjonowania Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego. System ten powinien być zaplanowany na okres wszystkich lat nauki dziecka w szkole i opisywać: zakładane cele, metody pracy, zadania osób uczestniczących w jego realizacji, czas i miejsce realizacji oraz oczekiwane efekty. Warto też określić sposób monitorowania i ewaluacji działań szkoły z tego zakresu. Zapisy dotyczące WSZD powinny znaleźć się w Statucie szkoły – art. 98 ust. 1 pkt 16 ustawy Prawo oświatowe.

Oprócz tego, w każdym roku szkolnym (do 30 września danego roku), szkoła opracowuje szczegółowy programrealizacji wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego, który powinien zawierać działania związane z realizacją doradztwa zawodowego z podziałem na poszczególne oddziały. Powinien on określać tematykę działań, w ramach których zostaną zrealizowane poszczególne treści programowe z doradztwa dla danego etapu edukacyjnego (opisane w załącznikach do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 r. – od 1 września 2019 r. będzie obowiązywało nowe rozporządzenie - rozporządzenie z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego) oraz osoby odpowiedzialne za ich realizację. Dodatkowo w programie powinny się znaleźć metody, formy i terminy realizacji poszczególnych działań, z uwzględnieniem udziału w nich rodziców oraz partnerów zewnętrznych.

Realizacja zadań z zakresu doradztwa zawodowego odbywa się w różnych formach. Zaangażowani są w nią wszyscy pracownicy pedagogiczni szkoły, również nauczyciele przedmiotowi, którzy uwzględniają treści związane z doradztwem zawodowym w realizowanych przez siebie programach nauczania danego przedmiotu. Oprócz tego, w klasach 7 i 8 szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych organizuje się zajęcia z doradztwa zawodowego. Doradca zawodowy prowadzący te zajęcia opracowuje dla nich program nauczania (opierając się też na opisanych w rozporządzeniu treściach programowych). Może też wykorzystać np. jeden z programów doradztwa zawodowego udostępnianych na stronach ORE. Program ten – podobnie jak każdy inny program nauczania w szkole –jest dopuszczany do realizacji przez dyrektora szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej. Po dopuszczeniu staje się częścią szkolnego zestawu programów nauczania.

Całość działań szkoły – zarówno zajęcia edukacyjne z doradztwa zawodowego prowadzone przez doradcę zawodowego, działania nauczycieli przedmiotowych, wychowawców, nauczycieli specjalistów – składają się na wspomniany wcześniej, opracowywany co roku program realizacji wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego, którego zadaniem jest zrealizowanie w całości wymagań treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego (opisanych w załącznikach do ww. rozporządzenia), które stanowią swoistą podstawę programową dla działań szkoły z tego obszaru.

 

Podstawa prawna:

Art. 98 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 z późn. zm.).

Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1675).

 

Magdalena Bogusławska

26-02-2019

więcej
< class="item_title"> Doradztwo zawodowe od 1 września 2019 r.

Z dniem 1 września 2019 roku  wchodzi w życie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 325).

Rozporządzenie określa treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego, sposób realizacji doradztwa zawodowego oraz zadania doradcy zawodowego, zaś w poszczególnych załącznikach rozporządzenia znajdują się treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla:

  • przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych form wychowania przedszkolnego (zał. 1);
  • klas I–VI szkół podstawowych (zał. 2);
  • klas VII i VIII szkół podstawowych (zał. 3);
  • branżowych szkół I stopnia (zał. 4);
  • liceów ogólnokształcących (zał. 5);
  • techników (zał. 6);
  • branżowych szkół II stopnia, szkół policealnych i szkół dla dorosłych (zał. 7).

Sposób realizacji doradztwa zawodowego określa§ 3 i § 4 rozporządzenia.

Doradztwo zawodowe jest realizowane zarówno na zajęciach edukacyjnych wychowania przedszkolnego prowadzonych zgodnie z przyjętymi programami wychowania przedszkolnego, na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia w zawodzie, na zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego,  na zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, na zajęciach z nauczycielem wychowawcą opiekującym się oddziałem, w ramach wizyt zawodoznawczych mających na celu poznanie przez dzieci i uczniów środowiska pracy w wybranych zawodach, organizowanych u pracodawców, w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe lub w placówkach i centrach.

Na każdy rok szkolny doradca zawodowy albo inny nauczyciel lub nauczyciele odpowiedzialni za realizację doradztwa zawodowego w szkole, wyznaczeni przez dyrektora szkoły opracowują program realizacji doradztwa zawodowego, uwzględniający wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego. W programie tym należy uwzględnić:

  • działania związane z realizacją doradztwa zawodowego, w tym tematykę działań/treści programowe,
  • oddziały, których dotyczą działania,
  • metody i formy realizacji działań, z uwzględnieniem udziału rodziców w tych działaniach, w szczególności przez organizację spotkań z rodzicami, z wyjątkiem branżowych szkół II stopnia, szkół policealnych i szkół dla dorosłych,
  • terminy realizacji działań,
  • osoby odpowiedzialne za realizację poszczególnych działań,
  • podmioty, z którymi szkoła współpracuje przy realizacji działań.

Program zatwierdza dyrektor szkoły, w terminie do dnia 30 września, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej.

Zadania doradcy zawodowego, sprecyzowane w§ 5 ust. 1 są następujące:

  • systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów i słuchaczy na działania związane z realizacją doradztwa zawodowego;
  • prowadzenie zajęć z zakresu doradztwa zawodowego;
  • opracowywanie we współpracy z innymi nauczycielami, w tym nauczycielami wychowawcami opiekującymi się oddziałami, psychologami lub pedagogami, programu realizacji doradztwa zawodowego;
  • wspieranie nauczycieli, w tym nauczycieli wychowawców opiekujących się oddziałami, psychologów lub pedagogów, w zakresie realizacji działań określonych w programie;
  • koordynowanie działalności informacyjno-doradczej realizowanej przez szkołę, w tym gromadzenie, aktualizowanie i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia;
  • realizowanie działań wynikających z programu.

Zgodnie z § 9 Rozporządzenia w przypadku braku w szkole doradcy zawodowego do roku szkolnego 2021/2022 włącznie, dyrektor szkoły może powierzyć prowadzenie zajęć z zakresu doradztwa zawodowego innemu nauczycielowi lub osobie.

 

Zadania doradcy zawodowego realizowane w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej pozostają bez zmian - określają je przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (§ 26) i obejmują:

  • systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów na informacje edukacyjne i zawodowe oraz pomoc w planowaniu kształcenia i kariery zawodowej;
  • gromadzenie, aktualizacja i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia;
  • prowadzenie zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu z uwzględnieniem rozpoznanych mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów;
  • koordynowanie działalności informacyjno-doradczej prowadzonej przez szkołę i placówkę;
  • współpraca z innymi nauczycielami w tworzeniu i zapewnieniu ciągłości działań w zakresie zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu;
  • wspieranie nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i innych specjalistów w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Zapraszamy do zapoznania się z propozycjami naszych programów realizacji WSDZ, które odnajdą Państwo w zakładce Publikacje.

 

Podstawa prawna:

 

Jadwiga Osińska

2019-08-26

więcej
< class="item_title"> Indywidualny tok lub program nauki jako jedna z form pracy skierowana do ucznia zdolnego

Pojęcia indywidualnego programu oraz indywidualnego toku nauki zostały zdefiniowane w przepisach rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1569). W zamieszczonej poniżej tabeli przedstawiono tok postępowania w przypadku złożenia wniosku przez uprawnione do tego osoby, a także wynikające z tego obowiązki szkoły, kwestie związane z ocenianiem oraz regulacje dotyczące prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania. 

 

Kategoria zagadnienia/tematyka

Indywidualny program nauki (IPN)

Indywidualny tok nauki (ITN)

Podstawa prawna 

  • Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910),
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1569).

 

Charakterystyka formy

IPN umożliwia rozwijanie wiedzy ucznia w określonych obszarach, w których wykazuje on szczególne - wyższe od przeciętnych - predyspozycje do nauki, ale realizowany jest w czasie zajęć edukacyjnych w szkole.

ITN to forma realizacji obowiązku szkolnego lub nauki, której celem jest przede wszystkim umożliwienie uczniom szczególnie uzdolnionym przyspieszonego ukończenia poszczególnych etapów kształcenia.

Organizacja kształcenia

Uczeń kształci się w zakresie jednego, kilku lub wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych, przewidzianych w tygodniowym rozkładzie zajęć dla danej klasy, według programu dostosowanego do jego uzdolnień, zainteresowań i możliwości edukacyjnych.

Uczeń kształci się według systemu innego niż udział w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, w zakresie jednego, kilku lub wszystkich obowiązujących zajęć edukacyjnych, przewidzianych w tygodniowym rozkładzie zajęć dla danej klasy.

Program może uwzględniać także zajęcia pozalekcyjne i pozaszkolne, ale nie są one wymagane.

Uczeń realizujący ITN może uczęszczać na wybrane zajęcia edukacyjne do danej klasy lub do klasy programowo wyższej, w swojej lub innej szkole, na wybrane zajęcia edukacyjne w szkole wyższego stopnia, albo realizować program w całości lub w części we własnym zakresie.

IPN i ITN mogą być realizowany na każdym etapie edukacyjnym i w każdym typie szkoły.

Procedura:

Kto występuje?

Z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki mogą wystąpić:

  1. uczeń, z tym że uczeń niepełnoletni za zgodą rodziców,
  2. rodzice niepełnoletniego ucznia,
  3. wychowawca klasy lub nauczyciel prowadzący zajęcia edukacyjne, których dotyczy wniosek – za zgodą rodziców albo pełnoletniego ucznia.

 

Gdzie się składa wniosek?

Wniosek składa się do dyrektora szkoły za pośrednictwem wychowawcy klasy.

Jakie powinien zawierać elementy?

Wychowawca klasy dołącza do wniosku opinię o predyspozycjach, możliwościach i oczekiwaniach ucznia. Opinia powinna także zawierać informację o dotychczasowych osiągnięciach ucznia.

 

Nauczyciel prowadzący zajęcia edukacyjne, których dotyczy wniosek o udzielenie zezwolenia na IPN, opracowuje indywidualny program nauki lub akceptuje indywidualny program nauki opracowany poza szkołą, który uczeń ma realizować pod jego kierunkiem.

 

 

Jakie są zadania dyrektora 

Dyrektor szkoły, po otrzymaniu wniosku i indywidualnego programu nauki, zasięga opinii rady pedagogicznej oraz opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

 

W przypadku zezwolenia na ITN, umożliwiający realizację w ciągu jednego roku szkolnego programu nauczania z zakresu więcej niż dwóch klas, wymaga się także opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą.

Dyrektor szkoły, po udzieleniu zezwolenia na IPN i ITN, wyznacza uczniowi nauczyciela – opiekuna i ustala zakres jego obowiązków

Jakie muszą być spełnione warunki wydania zezwolenia?

Zezwolenie na IPN lub ITN nauki może być udzielone po upływie co najmniej jednego roku nauki, a w uzasadnionych przypadkach - po śródrocznej klasyfikacji ucznia.

Dyrektor szkoły zezwala na IPN lub ITN w przypadku pozytywnej opinii rady pedagogicznej i pozytywnej opinii publicznej poradni psychologiczno –pedagogicznej.

 

Wymagana jest pozytywna opinia organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą w sytuacji opisanej powyżej.

Na jaki okres wydaje się zezwolenie?

Zezwolenia udziela się na czas określony (rozporządzenie nie wskazuje minimalnego okresu jego trwania, co ma umożliwić bardziej elastyczne podejście do planowania pracy z uczniem zdolnym realizującym IPN lub ITN).

Program nauczania/wymagania edukacyjne

Nauczyciel prowadzący zajęcia edukacyjne w szkole i pod kierunkiem którego uczeń będzie realizował IPN, tworzy program dla ucznia, lub akceptuje program opracowany poza szkołą. Program jest dostosowany do uzdolnień, zainteresowań i możliwości edukacyjnych ucznia.

Program ITN może być jednym z programów nauczania objętych szkolnym zestawem programów nauczania funkcjonujących w danej szkole i zatwierdzonych przez dyrektora szkoły. Program ITN może być także indywidualnym programem nauki utworzonym przez nauczyciela prowadzącego, czy opracowanym przy udziale i pomocy innych nauczycieli, w tym nauczyciela ze szkoły wyższego stopnia, doradcy metodycznego, psychologa, pedagoga oraz nawet samego ucznia. Program ITN może być również opracowany poza szkołą.

ITN może odbywać się według programu nauczania, który jest obowiązujący w danej szkole lub IPN przygotowanego dla danego ucznia. W związku z powyższym, obydwie formy kształcenia mogą być realizowane łącznie lub oddzielnie.

Opracowany i realizowany IPN dla danego ucznia nie może obniżyć wymagań edukacyjnych wynikających ze szkolnego zestawu programów nauczania ustalonego dla danej klasy.

Jeżeli uczeń o wybitnych uzdolnieniach jednokierunkowych nie może sprostać wymaganiom z zajęć edukacyjnych innych niż te wybrane w IPN lub ITN nauczyciel prowadzący zajęcia może - na wniosek wychowawcy lub innego nauczyciela uczącego ucznia, w tym nauczyciela opiekuna ucznia - dostosować wymagania edukacyjne z tych zajęć do indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia, z zachowaniem wymagań edukacyjnych wynikających z podstawy programowej.

Ocenianie, klasyfikowanie, promowanie

Ocenianie, klasyfikacja oraz promocja ucznia, który otrzymał zezwolenie na realizację IPN odbywa się na warunkach i w sposób określony w przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych oraz na zasadach wynikających z niego, a zapisanych w wewnątrzszkolnym systemie oceniania danej szkoły, tj. na tych samych zasadach co innych uczniów w danej szkole.

 

Ocenianie oraz promocja ucznia, który otrzymał zezwolenie na realizację ITN odbywa się na warunkach i w sposób określony w przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych.

Natomiast wyjątek stanowi jego klasyfikacja śródroczna i roczna, która odbywa się na podstawie egzaminu klasyfikacyjnego - z zajęć edukacyjnych, które realizuje w ramach ITN.

 

Uczeń może realizować w ciągu 1 roku szkolnego program nauczania z zakresu dwóch klas lub więcej oraz może być klasyfikowany i promowany w czasie całego roku szkolnego.

Świadectwa/arkusze

W arkuszu ocen ucznia oraz na świadectwach promocyjnych lub ukończenia szkoły zamieszcza się adnotację o udzieleniu zezwolenia na IPN lub ITN.

Jak powinien brzmieć wpis?

Przepisy prawa nie regulują w jakiej powinno to być formie. 

W części świadectwa lub arkusza zatytułowanych „Indywidualny program lub tok nauki” można wpisać np., „uczeń

...
więcej
< class="item_title"> Jak kształtować kompetencje kluczowe u uczniów? | e-szkolenie

Kompetencje kluczowe to najważniejszych i najbardziej podstawowe umiejętności, które człowiek powinien rozwijać w trakcie swojego życia, aby mógł osiągnąć sukces zarówo w życiu zawodowym jak i prywatnym.

Wskazane przez Unię Europejską 8 kompetencji kluczowych jest także wyzwaniem dla każdego nauczyciela. Jego zadaniem jest bowiem kształtowanie tych właśnie kompetencji w procesie uczenia się ucznia.

Zapraszamy do zapoznania się z naszym nowym e-szkoleniem, które jest kontynuacją e-szkolenia "Kompetencje kluczowe w praktyce szkolnej", a które wskaże, zasugeruje ciekawe metody pracy z podopiecznymi, które pomogą rozwinąć konkretne, wskazane umiejętnosci.

Przejdz do sklepu

więcej
< class="item_title"> Jak poprowadzić lekcję online? - ZOOM krok po kroku

Dłuższa przerwa w standardowym funkcjonowaniu szkół i prowadzeniu zajęć to konieczność podjęcia działań przez nauczycieli, aby mogli oni systematycznie przekazywać wiedzę swoim uczniom, a tym samym mogli oceniać wyniki pracy swoich podopiecznych. Na stronie MEN już pojawiło się stosowane rozporządzenie, które rozwiewa dotychczasowe wątpliwości związane z pracą zdalną nauczycieli, zobowiązuje pedagogów do realizacji podstaw programowych i oceniania uczniowskich postępów – nowe przepisy wejdą w życie już 25 marca i będą obowiązywały do 10 kwietnia br. A my przedstawiamy jedno z wielu narzędzi, które pomoże nauczycielom prowadzić lekcje online z uczniami, jeśli tylko wszyscy mogą korzystać z komputera, laptopa, tabletu czy też telefonu z dostępem do internetu, zaś nauczyciel posiada maila do rodziców lub uczniów. Wtedy lekcje można prowadzić jak zwykle, widząc swoich uczniów, tocząc z nimi dyskusje, weryfikować ich wiedzę - na bieżąco…

W przypadku lekcji wychowawczych, nauczyciele mogą wspomóc się naszymi, gotowymi e-lekcjami – uczniów wyposażając w link do filmu wraz z ćwiczeniami do wykonania, a nauczyciele już w czasie „spotkania” online zgłębią temat.

Przedstawiamy Zoom’a i krok po kroku jak wykorzystać jego możliwości.

 

więcej
< class="item_title"> Jak uczyć zdalnie?

Zgodnie z zaleceniami Ministra Edukacji Narodowej przerwa w pracy szkół to nie okres dodatkowych ferii, lecz czas, w którym nauczanie ma odbywać się online, ale uwaga, w tym czasie nie może być realizowana podstawa programowa: 

https://ecrkbialystok.com.pl/index.php/aktualnosci_sg/468-prawo-oswiatowe-w-okresie-epidemii-kompendium-informacji (z informacji MEN wynika, że w przypadku potrzeby przedłużenia okresu zawieszania zajęć po 25 marca, zostaną wprowadzone niezbędne regulacje umożliwiające realizowanie programu online, w tym zmiany związane z organizacją roku szkolnego).

Wielu nauczycieli, którzy dotychczas nie mieli doświadczenia zdalnej pracy pyta, jak zacząć, z jakich narzędzi korzystać, czy też jak komunikować się z uczniami i rodzicami w tym szczególnym czasie. 

W sieci możemy znaleźć bardzo wiele narzędzi do zdalnej nauki, które pozwalają na tworzenie klas, przesyłanie materiałów czy nawet prowadzenie lekcji online. Znajdziemy też wiele wartościowych zasobów. Gdzie ich szukać i jak z nich korzystać?

Szkołom, które korzystają z Microsoft Office 365 dla instytucji edukacyjnych rekomendujemy wykorzystanie do zdalnej nauki tego właśnie środowiska, a w szczególności aplikacji Teams. Jest to platforma, która daje szerokie możliwości tworzenia i przesyłania materiałów, wspólnej pracy nad dokumentami, organizowania czatów, a nawet spotkań online. Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo tutaj: https://news.microsoft.com/pl-pl/features/aka-ms-zdalnaszkola/. Podobne możliwości oferuje Google, który bezpłatnie udostępnia szkołom pakiet G Suite, zawierający między innymi funkcjonalności pozwalające na tworzenie klas, współdzielenie dokumentów, organizowanie spotkań online (Google Classroom, Dysk, Hangouts Meet). Wszyskie informacje na temat tej usługi znajdą Państwo tutaj: https://support.google.com/a/answer/139019?hl=pl. Firma Librus ogłosiła właśnie, że do końca maja udostępni bezpłatnie wszystkim chętnym szkołom swoje rozwiązanie Librus Synergia umożliwiające m.in. komunikację z uczniami i rodzicami poprzez system wewnętrznych wiadomości oraz publikowanie ogłoszeń i komunikatów.

Materiałów do nauki warto poszukać na rekomendowanej przez MEN platformie e-podręczniki https://epodreczniki.pl zawierającej wiele ciekawych zasobów na każdy etap edukacyjny, a także – po zalogowaniu – dającej możliwości tworzenia klas, udostępniania uczniom materiałów oraz opracowywania własnych.

Ponadto w niedzielę (15-03-2020) Ministerstwo Cyfryzacji udostępniło stronę: https://www.gov.pl/web/zdalnelekcje, gdzie można znaleźć tematy na każdy dzień i dla każdego przedmiotu, propozycje materiałów (także z platformy e-podręczniki), które umożliwią poprowadzenie zajęć zarówno uczniom klas podstawowych jak i ponadpodstawowych.

Zasoby do edukacji wczesnoszkolnej i języka polskiego znajdują się też na portalu Włącz Polskę: http://www.wlaczpolske.pl Źródłem wartościowych materiałów jest Khan Academy - https://pl.khanacademy.org oraz kanał YouTube tej organizacji: https://www.youtube.com/user/KhanAcademyPolski/playlists. Na stronie Zamiast kserówki - http://www.zamiastkserowki.edu.pl  nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej dzielą się własnymi pomysłami na lekcje online. Uczniowie podstawówki ortografię mogą ćwiczyć na stronie: https://dyktanda.online. Na czas zamknięcia szkół firma Learnetic udostępnia bezpłatnie platformę https://www.dzwonek.pl zawierającą różnorodne materiały i funkcjonalności do interaktywnych lekcji. Darmowe video lekcje z matematyki znajdziemy na portalu: https://pistacja.tv oraz na stronie nauczyciela matematyki Tomasza Gwiazdy: https://www.matmagwiazdy.pl. Zasoby do chemii, biologii i fizyki znajdziemy na portalu firmy Adamed: https://adamedsmartup.pl/baza-wiedzy/.  Chemii możemy też uczyć, wykorzystując filmy udostępniane przez Pana Belfra – nauczyciela z Internetów: https://www.youtube.com/channel/UCfYPjDbhT01HYwvCIC29tVg. Ciekawe zadania interaktywne stworzymy samodzielnie na platformie LearningApps https://learningapps.org. Możemy też wykorzystywać te, które zamieścili wcześniej inni nauczyciele. Platforma ta oferuje bowiem aż 35 różnych szablonów interaktywnych ćwiczeń. Są tu między innymi quizy, gry memory, krzyżówki, puzzle, wykreślanki itp. Do tworzenia i udostępniania uczniom interaktywnych materiałów doskonale nadaje się bardzo lubiane przez nauczycieli narzędzie https://www.genial.ly/. Jego bezpłatna wersja została ostatnio wzbogacona o wiele świetnych szablonów, które wcześniej dostępne były w płatnym planie. Warto też wykorzystać platformę Flipgrid służącą do prowadzenia dyskusji w formie krótkich filmów wideo. Możemy na niej nagrać temat do rozmowy, udostępnić uczniom link lub kod i poprosić ich o odpowiedź w formie nagranego przez nich własnego filmiku. Możemy też zaproponować uczniom ćwiczenia w formie quizów realizowane poprzez takie aplikacje jak Kahoot, Quizizz czy Quizlet. Opracowane lub wybrane przez nas materiały można udostępniać uczniom na wirtualnej tablicy korkowej na jednej z platform, jak Padlet https://padlet.com , Pearltrees https://www.pearltrees.com, czy coraz bardziej popularnej, całkowicie bezpłatnej platformie Wakelet https://wakelet.com/.  Niektórzy nauczyciele decydują się też na prowadzenie własnego bloga, gdzie udostępniają uczniom zadania i materiały na poszczególne dni samodzielnej nauki. Takiego bloga w łatwy, intuicyjny sposób można założyć na bezpłatnej platformie https://www.blogger.com.

Jak Państwo widzą, narzędzi i zasobów do zdalnej nauki jest bardzo wiele. Wspomniane powyżej to tylko czubek góry lodowej szerokich możliwości dostępnych online. 

Warto też zastanowić się nad tym, jak zorganizować cały proces zdalnego nauczania. W pierwszej kolejności trzeba oczywiście ustalić sposób komunikacji z uczniami, tak, aby uczynić pracę zdalną możliwie interaktywną. Do nauczania synchronicznego oprócz wspomnianych wcześniej aplikacji Teams, Google Hangout, możemy wykorzystać polską platformę https://clickmeeting.com/pl (w ramach bezpłatnego testowego konta możemy tam pracować z grupą 25 osób), Skype, Zoom (bezpłatnie do 40 minut), czy też nawet facebookowego Messengera. Warto zaproponować uczniom wirtualne konsultacje na przykład raz, czy dwa razy w tygodniu, podczas których wyjaśnimy im na żywo wybrane tematy lub odpowiemy na konkretne pytania z ich strony. Trzeba też przemyśleć, jakie zadania będziemy dawać naszym uczniom. Samodzielna praca uczniów może polegać na wyszukiwaniu informacji, poszukiwaniu rozwiązań postawionych problemów zgodnie z podejściem nauczania problemowego lub uczenia się przez dociekanie. Dobrym pomysłem jest też zachęcenie uczniów do oglądania ekranizacji lektur szkolnych, które emituje TVP Kultura. Wiele z nich dostępnych jest też na kanale VOD: https://vod.tvp.pl/kolekcja/lektury-na-ekranie,47077909?fbclid=IwAR21BPA95KlrZM1N6aysPRdke_Cbja4DlHNnMP9-KQ2as9PtFgDLulHq7Kk.

Możliwości współdzielenia dokumentów w chmurze (One Drive Microsoftu lub dysk Google) pozwalają nam na organizowanie zdalnej uczniowskiej współpracy w formie projektu edukacyjnego lub innej. Uczniowie mogą wspólnie opracowywać materiały na wybrany temat, powtarzać materiał, tworząc własne portfolio składające się z różnorodnych materiałów, jak na przykład słowniczki obrazkowe ze słówkami z angielskiego, chmury wyrazów z wyjątkami ortograficznymi, mapy myśli z hasłami związanymi z daną epoką literacką. W tym szczególnym czasie warto też pozostawić uczniom częściowo swobodę w wyborze tego, czego będą się uczyć i z jakich materiałów korzystać. Możemy im po prostu zasugerować, gdzie w sieci znajdą wartościowe zasoby i prosić o podzielenie się tym, czego się dowiedzieli i nauczyli np. w formie krótkiego filmiku nagranego telefonem. Ważne jest też, abyśmy starali się skoordynować nasze działania z innymi nauczycielami uczącymi w tej samej klasie, aby nieświadomie nie przeciążyć uczniów nadmiarem zadań. Z dużą rozwagą powinniśmy podchodzić do kontrolowania uczniowskich aktywności. Warto robić to np. w formie quizów, pozwalających na sprawdzenie poprawności odpowiedzi. Udzielajmy uczniom informacji zwrotnej dotyczącej ich prac, ale raczej bez ocen wyrażonych cyfrą.

...
więcej
< class="item_title"> Jak zorganizować pracę zdalną w kontekście zmieniających się przepisów?

Ze względu na fakt, że od 14 marca 2020 r. do odwołania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej został ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego związany z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, a od 20 marca stan ten przeszedł w stan epidemii, niemożliwe jest określenie do jakiego momentu konieczne będzie utrzymanie ograniczeń w funkcjonowaniu szkół i placówek. Ta sytuacja wywołała konieczność przygotowania rozwiązań umożliwiających szkołom i placówkom pracę w zmienionych warunkach kształcenia, z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. W obowiązującym od  25 marca 2020 r. rozporządzeniu w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, zaproponowano rozwiązania, które umożliwią realizację procesu kształcenia w zmienionych warunkach organizacyjnych. Określono w nim przede wszystkim zadania dyrektora szkoły związane z organizowaniem kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub w inny sposób uzgodniony z organem prowadzącym. Taka sytuacja prawna wymusza zmiany w sposobie pracy każdego nauczyciela. Na co zatem nauczyciel już dzisiaj musi zwrócić uwagę i do czego się przygotować?

Z zapisów rozporządzania wynika, że nauczyciele będą odpowiedzialni razem z dyrektorem za ustalenie:

  1. tygodniowego zakresu treści nauczaniado zrealizowania w poszczególnych oddziałach klas (semestrów) oraz na zajęciach realizowanych w formach pozaszkolnych – w tym przypadku nauczyciele powinni kierować się przede wszystkim zasadą realizacji podstawy programowej w cyklu kształcenia, co oznacza, że nie jest istotne ułożenie treści, lecz jej realna realizacja w określonym czasie. Stąd powinni zmodyfikować program nauczania kształcenia ogólnego lub zawodu, np. w taki sposób, że część kształcenia niemożliwa do realizacji z wykorzystaniem tych metod i technik może być zrealizowana w klasach (semestrach) programowo wyższych w następnych latach szkolnych, a część kształcenia przewidzianego do realizacji w klasach (semestrach) programowo wyższych, może być zrealizowana w roku szkolnym 2019/2020 z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.
  2. sposobu monitorowania postępów ucznióworaz sposobu weryfikacji wiedzy i umiejętności uczniów, w tym również informowania uczniów lub rodziców o postępach ucznia w nauce, a także uzyskanych przez niego ocenach – w tym przypadku do zadań nauczycieli będzie należało określenie sposobu oceniania osiągnieć ucznia przy braku formy klasowo-lekcyjnej. Jest to zadanie bardzo istotne, ponieważ nowe rozporządzenie zawiesza obowiązywanie dotychczasowych przepisów dotyczących przeprowadzania egzaminu klasyfikacyjnego, egzaminu poprawkowego, egzaminu semestralnego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności oraz warunków i sposobu ustalania rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania w przypadku wniesienia zastrzeżenia do trybu ustalenia tej oceny, określonych w rozporządzeniu w sprawie oceniania w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych nakładając na dyrektora obowiązek ich ustalenia w nowej sytuacji prawnej. 
  3. potrzeby modyfikacji odpowiednio zestawu programów wychowania przedszkolnego i szkolnego zestawu programów nauczania – ten obowiązek będzie wiązał się z zadaniami omówionymi w pkt 1, jeżeli nauczyciel dokona zmian w realizowanym przez siebie programie nauczania, będzie to również wiązało się z koniecznością wprowadzenia zmian w zatwierdzonym szkolnym zestawie programów nauczania;
  4. źródeł i materiałów niezbędnych do realizacji zajęć, w tym materiałów w postaci elektronicznej, z których uczniowie lub rodzice mogą korzystać – w tym miejscu nauczyciel stosując metody i formy pracy wykorzystywane do pracy na odległość powinien zapoznać się z ich ofertą proponowaną przez MEN na stronie epodreczniki.pl. Narzędzie informatyczne oraz zamieszczone na nim elektroniczne materiały edukacyjne są publiczne, a korzystanie z nich jest powszechne i bezpłatne dla szkół, placówek, uczniów, nauczycieli i rodziców. Kształcenie z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość ma być realizowane w zakresie kształcenia ogólnego, jak i zawodowego. 

Wprowadzone przez rozporządzanie zmiany zmuszają do zastanowienia się nad kilkoma istotnymi praktycznymi aspektami pracy szkoły.

W tym kontekście na przykład należy zastanowić się nad koniecznością zmiany statutu szkoły w części dotyczącej oceniania. Przepisy rozporządzenia nie nakładają obowiązku zmiany wewnątrzszkolnych zasad oceniania, o których mowa w art. 44b ust. 10 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1481 z późn. zm.).  Jeśli zatem ustalenie sposobu monitorowania postępów uczniów oraz sposobu weryfikacji ich wiedzy i umiejętności, w tym również informowania uczniów lub rodziców o ich postępach w nauce można pogodzić z aktualnymi zapisami statutu szkoły, to problem ten nie powinien wystąpić

Kolejną kwestią jest to, czy obowiązujący dotychczas w szkole tygodniowy rozkład zajęć lekcyjnych powinien pozostać albo być zmieniony?

Zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia dyrektor jest zobowiązany do ustalenia we współpracy z nauczycielami, tygodniowego zakresu treści nauczania do zrealizowania w poszczególnych oddziałach klas (semestrów) oraz na zajęciach realizowanych w formach pozaszkolnych, uwzględniając w szczególności:

  1. równomierne obciążenie uczniów w poszczególnych dniach tygodnia,
  2. zróżnicowanie zajęć w każdym dniu,
  3. możliwości psychofizyczne uczniów podejmowania intensywnego wysiłku umysłowego w ciągu dnia,
  4. łączenie przemienne kształcenia z użyciem monitorów ekranowych i bez ich użycia,
  5. ograniczenia wynikające ze specyfiki zajęć.

Czy to oznacza, że przestaje obowiązywać dotychczas obowiązujący tygodniowy rozkład zajęć? I tak i nie. Wszystko zależy od przyjętych w szkole rozwiązań, które mogą być uwarunkowane, np. posiadaną bazą informatyczną. Można założyć, że niektóre szkoły zachowają dotychczasowy tygodniowy rozkład zajęć poddając go niewielkim modyfikacjom, inne zaś będą zmuszone do jego istotnej zmiany. Nie ulega zmianie natomiast tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami albo na ich rzecz przez nauczycieli o czym przesądza treść § 7 ust. 1 rozporządzenia.

W związku z dynamicznym rozowjem sytuacji na bieżąco będziemy reagować na nowopowstające rozwiązania organizacyjne i prawne komentując i wyjaśniając je w naszych dalszych artykułach. 

Na dniach też gotowe będzie e-szkolenie dla nauczycieli na temat organizacji nauki na odległość w praktyce.

 

Podstawa prawna:

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. 

 

 

Bożena Browarczyk

21-03-2020

 

 

więcej
< class="item_title"> Jakie zasady przydzielania zastępstw za nieobecnego nauczyciela?

Szkoła, jak każdy zakład pracy boryka się z absencją pracowników, która w tym przypadku nabiera szczególnego znaczenia, bowiem za nauczycielem stoją uczniowie, którym podczas jego nieobecności należy zapewnić opiekę nad uczniami i kontynuację zajęć lekcyjnych wynikających z tygodniowego planu nauczania. A zatem w przypadku nieobecności nauczyciela w pierwszej kolejności działania dyrektora szkoły powinny zmierzać do szybkiego rozpoznania sytuacji i zapewnienia opieki uczniom. Zgodnie z zapisami Karty Nauczyciela dyrektor szkoły sprawuje bowiem opiekę nad dziećmi i młodzieżą uczącą się w szkole, a także jest odpowiedzialny w szczególności za dydaktyczny i wychowawczy poziom szkoły oraz za zapewnienie odpowiednich warunków organizacyjnych do realizacji zadań dydaktycznych i opiekuńczo-wychowawczych szkoły (art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 5). Zapisy Karty Nauczyciela w przypadku konieczności zorganizowania zastępstwa za nieobecnego nauczyciela umożliwiają dyrektorowi różne rozwiązania. Dyrektor szkoły może powierzyć nauczycielowi tej szkoły realizację doraźnego zastępstwa lub przydzielić godziny ponadwymiarowe na czas absencji lub zatrudnić innego nauczyciela na podstawie umowy o pracę na czas określony na zastępstwo za nieobecnego nauczyciela. Podjęcie decyzji w sprawie wyboru jednej z tych form zastępstwa nieobecnego nauczyciela należy do kompetencji dyrektora szkoły/placówki.

Konieczność powoływania godzin doraźnych zastępstw pojawia się wówczas, gdy w sytuacji nieobecności nauczyciela zajęcia z uczniami, zapewniając im niezbędną opiekę, musi poprowadzić inny nauczyciel, który zgodnie z planem nie prowadzi w tym czasie innych zajęć. Przydzielenie godzin doraźnych zastępstw ma na celu przede wszystkim zapewnienie opieki uczniom oraz normalnego trybu pracy szkoły. W tej sytuacji nie jest istotne, czy godziny będą realizowane przez nauczyciela, który posiada kwalifikacje do realizacji zajęć na danym zastępstwie. W takiej sytuacji nie ma również obowiązku realizacji podstawy programowej z danego przedmiotu. Podkreślić należy jeszcze raz, że sensem powołania godzin doraźnego zastępstwa jest spełnienie wymogu sprawowania przez szkołę funkcji opiekuńczej w stosunku do powierzonych jej uczniów. Oczywiście zastępstwa powinny być tak przydzielone przez dyrektora szkoły, aby zostały wykorzystane efektywnie, bowiem nauczyciel za taką godzinę otrzymuje wynagrodzenie. Za godziny doraźnych zastępstw, tak jak za godziny ponadwymiarowe, wynagrodzenie wypłaca się według stawki osobistego zaszeregowania nauczyciela, z uwzględnieniem dodatków za warunki pracy. Tak więc, każda godzina doraźnego zastępstwa powinna być wynagradzana dodatkowo. 

Z zapisów Karty Nauczyciela nie wynika, aby wymagana była zgoda nauczyciela na przydzielenie mu godzin zastępstw doraźnych. Regulacja art. 35 ust. 2a wskazuje, że przez godzinę doraźnego zastępstwa rozumie się przydzieloną nauczycielowi godzinę zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, a zatem godzina ta jest przydzielona w ramach polecenia służbowego wydanego nauczycielowi przez dyrektora szkoły lub jego zastępcę. Samo przydzielenie zastępstwa nie musi następować w żadnej szczególnej formie. Przepisy Karty Nauczyciela i Kodeksu pracy nie nakazują wydania polecenia służbowego w pisemnej formie. Jeśli nic innego nie wynika ze statutu szkoły lub obowiązujących w niej regulaminów, wystarczające jest ustne poinformowanie o fakcie i terminie przydzielenia zastępstwa na lekcji za nieobecnego kolegę lub w formie zwyczajowo przyjętej w szkole (np. poprzez e-dziennik lub wywieszenie informacji na tablicy informacyjnej w pokoju nauczycielskim). Nie ulega jednak wątpliwości, że takie polecenie powinien nauczyciel otrzymać w terminie i w sposób umożliwiający mu należyte wywiązanie się z obowiązku poprowadzenia dodatkowych zajęć. 

Jeżeli jednak zaistnieje konieczność długotrwałego przydzielania godzin doraźnych zastępstw należy dołożyć wszelkich starań, aby zajęcia prowadzone były przez nauczycieli posiadających odpowiednie kwalifikacje, bowiem w tym wypadku powinno się przede wszystkim zadbać o interes uczniów. Wówczas dyrektor szkoły może rozważyć przydzielenie godzin zajęć nieobecnego nauczyciela jako godziny ponadwymiarowe innym nauczycielom lub zatrudnić na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela innego nauczyciela na zastępstwo. Godziny ponadwymiarowe przydziela się wyłącznie nauczycielom posiadającym kwalifikacje do prowadzonych zajęć. W związku z tym realizacja podstawy programowej będzie odbywała się zgodnie z planem. Nauczyciel może być zobowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych zgodnie z posiadaną specjalnością, jeżeli podyktowane jest to koniecznością realizacji programu nauczania lub zapewnienia opieki. Praca w godzinach ponadwymiarowych może być przydzielona nauczycielowi bez jego zgody w wymiarze nie wyższym niż 1/4 tygodniowego wymiaru zajęć, a za jego zgodą nie może przekraczać 1/2 tego wymiaru. 

Z praktyki szkolnej wynika, że w szkołach mają miejsce również tzw. „zastępstwa koleżeńskie” za nieobecnego nauczyciela, które polegają na wzajemnym, nieodpłatnym zastępowaniu się umawiających się nauczycieli. Aktualnie obowiązujące przepisy prawa, o których była wyżej mowa, nie regulują w żaden sposób powyższych kwestii. Jeśli zatem w szkole funkcjonuje taka praktyka, to całkowita odpowiedzialność za takie działania spada na barki dyrektora i poszczególnych nauczycieli. 

Wracając jednak do kwestii zastępstw doraźnych, to należy również zauważyć, że przepisy prawa nie nakładają na dyrektora szkoły obowiązku opracowania regulaminu przydzielania doraźnych zastępstw nauczycielom. W myśl zapisów art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu m.in. szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. Powyższy regulamin podlega uzgodnieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Gdyby w tym regulaminie organ prowadzący nałożył na dyrektorów szkół obwiązek opracowania regulaminu przydzielania godzin doraźnych zastępstw, to wtedy taki regulamin należałoby opracować. 

 

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2215).

 

Bożena Browarczyk

14-01-2020

 

 

więcej
< class="item_title"> Jest już propozycja podstawy programowej dla przedmiotu: Język łaciński i kultura antyczna

Minister Edukacji Narodowej przygotował projekt nowelizacji rozporządzenia z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia, który wprowadza podstawę programową dla przedmiotu: Język łaciński i kultura antyczna - w zakresie podstawowym.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół rozszerzyło katalog przedmiotów do wyboru w klasie pierwszej dla czteroletniego liceum ogólnokształcącego i pięcioletniego technikum. Tym samym od roku szkolengo 2020/2021 uczniowie klasy I ww. szkół będą realizowali jeden z czterech przedmiotów (dotychczas - z trzech): filozofia, plastyka, muzyka orazjęzyk łaciński i kultura antyczna. Do dyrektorów szkół będzie należała decyzja odnośnie wyboru przedmiotu. Na jego realizację w ramowych planach nauczania przewidziano 1 godzinę tygodniowo.

W projekcie ujęte zostały cele kształcenia – wymagania ogólne oraz treści nauczania – wymagania szczegółowe dla języka łacińskiego i kultury antycznej w zakresie podstawowym, a także opisane zostały warunki i sposoby realizacji podstawy programowej tegoż przedmiotu. 

Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu: "Celem proponowanej podstawy programowej jest wyposażenie uczniów w narzędzia do czytania pod kierunkiem nauczyciela prostych tekstów łacińskich. Celem zajęć jest również pokazanie uczniom oddziaływania języka łacińskiego oraz kultury grecko-rzymskiego antyku na języki i kulturę europejską wieków późniejszych. Podstawa programowa ma przede wszystkim dać nauczycielom szansę wykształcenia wśród uczniów przekonania z jednej strony o doniosłości, z drugiej – o atrakcyjności tych humanistycznych zagadnień. (...)

Proponowana  podstawa programowa zaleca kształcenie przede wszystkim umiejętności, a nie przekazywanie wiedzy deklaratywnej o języku i jego strukturze gramatycznej. Uczniowie mają zdobyć zdolność rozpoznawania i rozumienia wybranych, podstawowych form ekspresji językowej, nie zaś umiejętność odmieniania przez przypadki czy omawiania składni łacińskiej.)

 

Projekt:

 

10-02-2020

 

 

 

więcej
< class="item_title"> Kompetencje kluczowe w praktyce szkolnej

O kompetencjach kluczowych słyszał już niemal każdy, szczególnie w roku szkolnym (2018/2019), w którym ich rozwijanie w szkołach podlegało monitorowaniu w ramach nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez kuratorów oświaty. Wiemy więc, że ich definicje zostały sformułowane po raz pierwszy w 2006 roku w formie zalecenia Parlamentu Europejskiego, a następnie – w 2018 r. – zmodyfikowane. Mamy świadomość, że kompetencje kluczowe to połączenie wiedzy, umiejętności i postaw odpowiednich do sytuacji, zaś ich rozwijanie służy integracji społecznej, wspiera aktywne postawy obywatelskie, a także – ułatwia odnalezienie się na rynku pracy. Rozumiemy też, że proces kształtowania i rozwijania kompetencji kluczowych trwa przez całe życie i nigdy się nie kończy. Bez względu na wiek, status ekonomiczny, wykształcenie, etap edukacji czy wykonywany zawód każdy z nas może i powinien doskonalić swoją sprawność wykorzystywania posiadanych kompetencji. Jest to niezbędne, aby ułatwić obywatelom Europy dostosowanie się do następujących w bardzo szybkim tempie zmian gospodarczych i społecznych. Dlatego tak ważne jest to, aby kompetencje kluczowe obecne były w nauczaniu szkolnym.

Obowiązująca w szkołach podstawowych podstawa programowa już w swej preambule – a więc na poziomie imponderabiliów – wskazuje na konieczność rozwijania wśród uczniów umiejętności bazujących na kompetencjach kluczowych, takich jak:

  • komunikowanie się w języku polskim oraz w językach obcych,
  • myślenie matematyczne,
  • wykorzystywanie narzędzi matematyki w życiu codziennym,
  • poszukiwanie, porządkowanie,
  • krytyczna analiza oraz wykorzystywanie informacji z różnych źródeł, kreatywne rozwiązywanie problemów,
  • świadome wykorzystywanie narzędzi TIK,
  • praca w zespole,
  • społeczna aktywność.

Podobnie, w przypadku podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych przyjęta koncepcja kształcenia obliguje szkoły do położenia większego niż dotychczas nacisku na kształcenie kompetencji kluczowych.

Warto więc zadać sobie pytanie o to, jak to robić. Co powinna zrobić szkoła, dyrektor, nauczyciele, aby rozwijanie kompetencji kluczowych nie było pustym hasłem, lecz szkolną codziennością?

Istotą kompetencji kluczowych jest ich interdyscyplinarność, wzajemne przenikanie się, taka sama waga każdej z nich dla osobistego rozwoju jednostki. Możemy je rozwijać w ramach wszelkich dostępnych zajęć edukacyjnych. Aby robić to w sposób przemyślany i celowy, musimy mieć świadomość, że kształtujemy je nie poprzez to czego uczymy, ale jak uczymy. To właśnie dobór odpowiednich, aktywizujących uczniów metod dydaktycznych sprawia, że uczniowie poszukują, myślą, są kreatywni, zaangażowani i aktywni. Co więcej, pracując takimi metodami, uczą się współpracy, odpowiedzialności i samodzielności. Mamy więc tutaj do czynienia z pewną zaskakującą zależnością. Im bardziej nauczyciel odchodzi od typowej dla siebie roli osoby przekazującej uczniom posiadaną wiedzę i umiejętności, stając ich przewodnikiem, doradcą, obserwatorem, kimś, kto towarzyszy swym podopiecznym w procesie samodzielnego rozwiązywania stawianych przed nimi problemów, tym bardziej rozwija te umiejętności i postawy, które nazywamy kompetencjami kluczowymi lub też przyszłości.

Na koniec przypomnę nowe charakterystyki kompetencji kluczowych przyjęte w maju 2018 r. zaleceniem Rady Unii Europejskiej:

  1. Porozumiewanie się w języku ojczystym zastąpiono kompetencjami w zakresie rozumienia i tworzenia informacji.
  2. Porozumiewanie się w językach obcych określono jako kompetencje w zakresie wielojęzyczności.
  3. Kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne nazwano kompetencjami matematycznymi oraz kompetencjami w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii,poszerzając w ten sposób ich opis.
  4. Kompetencje informatyczne przekształcono w kompetencje cyfrowe.
  5. Umiejętność uczenia się poszerzono o aspekty osobiste i społeczne, określając tę kompetencję jako kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się.
  6. Kompetencje społeczne i obywatelskie stały się (wyłącznie) kompetencjami obywatelskimi.
  7. Inicjatywność i przedsiębiorczość nazwano kompetencją w zakresie przedsiębiorczości,
  8. Świadomość i ekspresję kulturalną określono jako kompetencję w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

 

Więcej informacji na temat kompetencji kluczowych znajdą Państwo w naszych e-szkolenich: Kompetencje kluczowe w praktyce szkolnej oraz Jak kształtować kompetencje kluczowe u uczniów?

 

Podstawa prawna:

Zalecenie Rady z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2018/C 189/01)

 

Magdalena Bogusławska

02-05-2019

więcej

ECRK s.c.
ul. Elektryczna 1/3 lok. 216
15-080, Białystok
Oddział Warszawa:
ul. Zaruby 6A lok. 32
 
Telefony

logo