29 maja 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o prawach i obowiązkach ucznia. Podczas prac parlamentarnych projekt został jednak znacząco zmodyfikowany. Część pierwotnych rozwiązań złagodzono po konsultacjach ze związkami zawodowymi, organizacjami młodzieżowymi oraz środowiskiem dyrektorów szkół.
Jedną z najważniejszych zmian jest przesunięcie terminu obowiązkowego powoływania szkolnych rzeczników praw uczniowskich. Początkowo rozwiązanie miało wejść w życie szybciej, jednak ostatecznie Sejm zdecydował, że do 1 września 2028 r. funkcja ta będzie fakultatywna. Argumentowano, że szkoły potrzebują więcej czasu na przygotowanie nowych struktur organizacyjnych.
Zmiany objęły również przepisy dotyczące kar dla uczniów. W toku prac zrezygnowano z pełnej procedury administracyjnej przy nakładaniu większości kar. Ostatecznie formalna decyzja administracyjna będzie wymagana jedynie w przypadku skreślenia ucznia z listy lub przeniesienia do innej szkoły. Według resortu edukacji ma to uprościć działanie szkół i ograniczyć biurokrację.
Sejm przychylił się także do części postulatów organizacji młodzieżowych. Skrócono okres przechowywania informacji o karach uczniowskich z trzech lat do jednego roku. Wprowadzono również ustawowe wymagania dotyczące gminnych i powiatowych rzeczników praw uczniowskich, choć ich powoływanie nadal pozostanie dobrowolne.
W trakcie prac parlamentarnych zmieniono także przepisy dotyczące rad szkół. Ostateczna wersja ustawy nie nakłada obowiązku tworzenia takich organów w szkołach niepublicznych. W przypadku szkół publicznych obowiązek ma zostać wprowadzony z odroczeniem do września 2028 r.
Nowa ustawa ma uporządkować przepisy dotyczące praw i obowiązków uczniów, które dotąd były rozproszone w wielu aktach prawnych. Dokument wprowadza jednolity katalog praw ucznia, określa procedury stosowania działań wychowawczych i kar oraz tworzy wielopoziomowy system ochrony praw uczniowskich — od Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich po rzeczników działających lokalnie.
Przepisy regulują również sytuację uczniów pełnoletnich, m.in. w zakresie usprawiedliwiania nieobecności i dostępu do ocen.
Ustawa trafi teraz do Senatu.
Materiał:
Stan prawny na dzień:
- 29-05-2026
